विश्वको एक प्रमुख स्वास्थ्य सेवा कम्पनी जोन्सन एन्ड जोन्सन (जेएनजे) ले लगातार ६४ वर्षसम्म आफ्नो लाभांशमा वृद्धि गरेको छ। यस निरन्तर वृद्धिका कारण कम्पनीले 'डिभिडेन्ड किङ' को उपाधि प्राप्त गरेको छ, जुन ५० वर्षभन्दा बढी समयसम्म लाभांश बढाउने कम्पनीहरूलाई दिइन्छ। कम्पनीको लाभांश अत्यन्त सुरक्षित मानिए पनि, पछिल्लो एक वर्षमा यसको शेयर मूल्य ६० प्रतिशतभन्दा बढीले बढेर ऐतिहासिक उच्च बिन्दुको नजिक पुगेको छ। हाल एक शेयरको मूल्य करिब २५७ डलर रहेको छ, जसले गर्दा नयाँ लगानीकर्ताहरूलाई यो शेयर खरिद गर्ने उपयुक्त समय हो वा होइन भन्ने प्रश्न उठेको छ।
गत अप्रिलमा जोन्सन एन्ड जोन्सनको सञ्चालक समितिले त्रैमासिक लाभांश ३.१ प्रतिशतले बढाएर प्रति शेयर १.३४ डलर पुर्याएको थियो, जसले वार्षिक ५.३६ डलर हुन आउँछ। हालको शेयर मूल्यमा यसको लाभांश प्रतिफल करिब २.१ प्रतिशत रहेको छ। कम्पनीले आफ्नो लाभांशलाई सहजै व्यवस्थापन गर्न सक्ने क्षमता देखाएको छ। वार्षिक ५.३६ डलरको लाभांश भुक्तानी कम्पनीको समायोजित (नन-जीएएपी) आम्दानीको करिब ४६ प्रतिशत मात्र ओगट्छ, जसले भविष्यमा नाफा स्थिर रहे पनि लाभांश बढाउन पर्याप्त ठाउँ रहेको संकेत गर्छ।
आर्थिक रूपमा, जोन्सन एन्ड जोन्सनको सन्तुलन पत्र अत्यन्त बलियो छ। एस एन्ड पी रेटिङले यसलाई 'एएए' रेटिङ दिएको छ, जुन संयुक्त राज्य अमेरिका सरकारको रेटिङभन्दा पनि एक तह माथि हो। माइक्रोसफ्ट मात्र अर्को यस्तो अमेरिकी कम्पनी हो जसले यो विशिष्टता हासिल गरेको छ।
कानूनी चुनौती र राजस्व वृद्धि
कम्पनीले वर्षौंदेखि 'टल्क' (talc) सम्बन्धी कानूनी चुनौतीहरूको सामना गरिरहेको छ। जोन्सन एन्ड जोन्सनले आफ्नो टल्कमा आधारित बेबी पाउडरले डिम्बाशयको क्यान्सर निम्त्याएको आरोपमा हजारौं मुद्दाहरूको सामना गरिरहेको छ। गत वर्षको सुरुमा, एक न्यायाधीशले कम्पनीले प्रस्ताव गरेको १० अर्ब डलरको सम्झौता प्रस्ताव अस्वीकार गरेपछि यी दावीहरू पुनः अदालतमा फर्केका छन्। यसले कम्पनीमा नगदको बोझ र नकारात्मक समाचारहरूको स्रोत बनेको छ। यद्यपि, कम्पनीले भुक्तानी गर्ने रकमभन्दा धेरै नगद उत्पादन गर्ने र उच्चस्तरीय सन्तुलन पत्र भएकाले यसलाई लाभांशका लागि खतरा नभई व्यवस्थापन गर्न सकिने दायित्वको रूपमा हेरिएको छ।
कम्पनीको शेयर मूल्य बढ्नुको एक मुख्य कारण यसमा रहेको जोखिमको डर कम हुनु पनि हो। केही समयअघि, लगानीकर्ताहरू पेटेन्टको म्याद सकिने चिन्तामा थिए। विशेषगरी, 'स्टेलारा' नामक औषधि, जसको बिक्री एक समयमा वार्षिक १० अर्ब डलरभन्दा बढी थियो, सस्तो बायोसिमिलर प्रतिस्पर्धाका कारण तीव्र रूपमा घटिरहेको छ। हालैको एक त्रैमासिकमा यसको राजस्व अघिल्लो वर्षको सोही अवधिको तुलनामा करिब ६० प्रतिशतले घटेर ६५ करोड ६० लाख डलरमा झरेको छ। तर, कम्पनीको अन्य औषधिको पोर्टफोलियोले यो कमीलाई पूर्ति गरिरहेको छ।
सोही त्रैमासिकमा कम्पनीको कुल राजस्व ९.९ प्रतिशतले बढेर २ खर्ब ४ अर्ब १० करोड डलर पुगेको थियो, जसको नेतृत्व अभिनव औषधि खण्डले गरेको थियो। क्यान्सरको औषधि 'डार्जालेक्स' को बिक्री करिब २२ प्रतिशतले बढेर ४ अर्ब डलर नजिक पुगेको छ भने 'ट्रेम्फ्या' नामक प्रतिरक्षा प्रणाली सम्बन्धी औषधिको बिक्री ६८ प्रतिशतले बढेर १ अर्ब ६० करोड डलर पुगेको छ। गत वर्ष 'इन्ट्रा-सेलुलर थेरापीज' अधिग्रहणबाट प्राप्त 'क्याप्लाइटा' जस्ता नयाँ उत्पादनहरूले पनि राजस्व वृद्धिमा सहयोग पुर्याएका छन्। यस पृष्ठभूमिका आधारमा, व्यवस्थापनले आफ्नो पूरै वर्षको समायोजित प्रति शेयर आम्दानीको अनुमान करिब ११.५५ डलर पुर्याएको छ।
लगानीकर्ताका लागि विचारणीय पक्ष
समग्रमा, जोन्सन एन्ड जोन्सनले सुरक्षित र बढ्दो लाभांश, पेटेन्टको म्याद सकिने चुनौतीलाई पार गर्दै अगाडि बढिरहेको औषधि व्यवसाय, र नियन्त्रणमा रहेको कानूनी विवाद प्रस्तुत गर्छ। एक वर्षअघि, टल्क मुद्दा र स्टेलाराको चिन्ताका कारण जोन्सन एन्ड जोन्सनको शेयर बजारको औसतभन्दा कम मूल्यमा कारोबार भइरहेको थियो। तर, हाल समायोजित आम्दानीको अनुमानका आधारमा यसको मूल्य-देखि-आम्दानी अनुपात (P/E ratio) करिब २२ रहेको छ। यस मूल्यांकनका साथ, विगतमा कम मूल्यांकनबाट सामान्यीकरणतर्फ फर्केर प्राप्त हुने सजिलो प्रतिफल अब समाप्त भएको देखिन्छ।
जोन्सन एन्ड जोन्सन दिगो र बढ्दो आम्दानीका लागि उत्कृष्ट व्यवसाय र शेयर हो। दीर्घकालीन लगानीकर्ताहरूका लागि शेयर बेच्नुपर्ने कुनै कारण छैन। तर, नयाँ लगानीकर्ताहरूका लागि भने हालको उच्च मूल्यमा खरिद गर्नुभन्दा शेयर मूल्य घट्ने प्रतीक्षा गर्नु वा कम्पनीको नयाँ उत्पादनहरूको पाइपलाइन मूल्यमा थप वृद्धि नहुँदासम्म केही त्रैमासिक पर्खनु उपयुक्त हुने सुझाव दिइएको छ।
