विमानमा पावर बैंक प्रयोगसम्बन्धी कडा नियम: के गर्न हुँदैन?

हवाई यात्रामा पावर बैंकको प्रयोग सामान्य भए पनि हालैका घटनाले यसको जोखिम उजागर गरेको छ। अन्तर्राष्ट्रिय नागरिक उड्डयन संगठन (आइकाओ) ले २०२६ मार्च २७ मा जारी गरेको अद्यावधिक निर्देशिकामा पावर बैंकको ढुवानी र प्रयोगसम्बन्धी स्पष्ट नियम तोकिएको छ।

पछिल्लो वर्षमा तीनवटा उडानमा पावर बैंकले थर्मल रनअवे (अत्यधिक ताप र आगो) को घटना भएको थियो। यी घटनामा एयर बुसान (२८ जनवरी), भर्जिन अष्ट्रेलिया (२१ जुलाई) र एयर चाइना (१८ अक्टोबर) का उडान समावेश छन्। हवाई सुरक्षा जाँच र कर्मचारीको तालिमका कारण कुनै हताहत नभए पनि घटनाले नियम परिमार्जनको बाटो खोलेको छ।

नयाँ नियम के छन्?

आइकाओले तोकेको मुख्य नियम अनुसार प्रति व्यक्ति अधिकतम दुई पावर बैंक मात्र लैजान पाइनेछ। क्षमता १०० वाट-घण्टा (करिब २७,००० एमएएच) मा सीमित गरिएको छ। १०० देखि १६० वाट-घण्टा क्षमता भएका पावर बैंकका लागि वाहक (एयरलाइन्स) को पूर्व स्वीकृति चाहिन्छ। तथापि, इजीजेट जस्ता केही एयरलाइन्सले १६० वाट-घण्टासम्म स्वतः स्वीकृति दिने गरेका छन्।

उडानको क्रममा कुनै पनि उपकरण चार्ज गर्न वा पावर बैंक रिचार्ज गर्न पूर्ण निषेध गरिएको छ। यसैगरी, पावर बैंकलाई ओभरहेड बिनमा राख्न पनि पाइँदैन। नियामक निकायहरूको विश्वास छ कि पावर बैंक उडानको समयमा प्रयोग गर्न धेरै जोखिमपूर्ण हुन्छ।

थप कडाइको रूपमा, २०२७ जनवरी १ देखि सबै १०० वाट-घण्टाभन्दा माथिका पावर बैंकलाई अन्तर्राष्ट्रिय हवाई यातायात संघ (आइएटिए) को नयाँ खतरनाक सामान नियमअनुसार पूर्ण प्रतिबन्ध लगाइनेछ। चिनियाँ एयरलाइन्समा प्रमाणीकरण नभएका वा चीनको अनिवार्य प्रमाणीकरण (सीसीसी) मार्क नभएका पावर बैंक पनि प्रतिबन्धित छन्। अमेरिकी संघीय उड्डयन प्रशासन (एफएए) ले क्षतिग्रस्त वा रिकल गरिएका ब्याट्री तथा पावर बैंक विमानमा लैजान निषेध गरेको छ।

पावर बैंक सुरक्षाका लागि सुझाव

विमानमा मात्र होइन, दैनिक प्रयोगमा पनि पावर बैंकको सुरक्षाको ख्याल राख्न जरुरी छ। लिथियम-आयन ब्याट्रीको आगलागी बेलायतमा मात्र प्रत्येक पाँच घण्टामा एक घटना हुने गरेको तथ्याङ्क छ। विज्ञहरूका अनुसार, गुणस्तरीय पावर बैंक मात्र प्रयोग गर्नुपर्छ। क्षतिग्रस्त, रिकल गरिएका वा सस्तो, ब्रान्डरहित पावर बैंक प्रयोग नगर्न सुझाइएको छ।

पावर बैंकलाई स्थायी ब्याट्रीका रूपमा नभई मोबाइल उपकरणको चार्ज टप-अपका लागि मात्र प्रयोग गर्नुपर्छ। फोनलाई निरन्तर १०० प्रतिशत चार्जमा राख्ने बानीले ताप बढाई ब्याट्रीको आयु घटाउन सक्छ। चार्ज गर्दा पावर बैंकलाई कागज, लुगा वा अन्य ज्वलनशील पदार्थको मुनि नराख्ने, र प्रयोग नगर्दा केबल विच्छेद गर्ने सल्लाह दिइएको छ।

एक सानो ५,००० एमएएच (१८.५ वाट-घण्टा) पावर बैंक धेरैका लागि पर्याप्त हुन्छ। यदि ठूलो क्षमता चाहिन्छ भने, यात्राका लागि सिफारिस गरिएका ब्रान्डहरू मध्ये शार्गीक १७०, इकोफ्लो २५,००० वा युग्रिन नेक्सोड प्रो २५,००० जस्ता मोडेल उपयुक्त मानिन्छन्।

हवाई यात्रामा सुरक्षा नियमहरू सबैभन्दा कडा हुनुको कारण सयौं यात्रुको जीवन रक्षा गर्नु हो। तर, घरमा, जिमखाना वा गाडीमा पनि पावर बैंकलाई सम्मानपूर्वक प्रयोग गर्नुपर्छ। यात्रुहरूले नियम पालना गर्न र आफूलाई तथा अरूलाई सुरक्षित राख्न गुणस्तरीय उत्पादन मात्र प्रयोग गर्न आग्रह गरिएको छ।