एक चिकित्सक दम्पती र उनीहरूको छोरीले सगरमाथा आधार शिविर (ईबीसी) को पदयात्रा सफलतापूर्वक पूरा गरेका छन्। यो यात्रा सन् २०१६ जुलाईमा अन्नपूर्ण आधार शिविर (एबीसी) पदयात्रा गरेको दश वर्षपछि गरिएको हो। यसपालि उनीहरूको ठूली छोरी आन्या पनि साथमा थिइन्, जो पहिलो पटक हिमाली पदयात्रामा सहभागी भएकी थिइन्।
यात्राको तयारीका क्रममा आन्या बिरामी परेर शल्यक्रिया गर्नुपरे पनि उनी यात्रामा सहभागी हुन दृढ थिइन्। धेरै साथीभाइ र आफन्तले मनसुनको मौसममा पदयात्रा नगर्न सुझाव दिए पनि यो परिवार आफ्नो योजनामा अडिग रह्यो।
काठमाडौं पुगेपछि उनीहरूले आफ्ना मित्र पासाङ गेल्जेन शेर्पाको मार्गदर्शनमा यात्राको तयारी गरे। पासाङ गेल्जेन एक प्रतिष्ठित ट्रेकिङ कम्पनीका प्रबन्ध निर्देशक हुन् र उनी आफैं स्कीअर तथा सगरमाथा आरोही हुन्। उनकै सहयोगमा आवश्यक उपकरण, हवाई टिकट, अनुभवी गाइड तथा पोर्टरको व्यवस्था गरियो।
लुक्लादेखि नाम्चेसम्म
काठमाडौंबाट लुक्लाको उडान सामान्य ढिलाइपछि सम्पन्न भयो। ट्विन अटर विमानको आधा घण्टाको उडानले हिमालको मनमोहक दृश्य देखायो। लुक्ला विमानस्थल, जुन संसारको सबैभन्दा चुनौतीपूर्ण विमानस्थलमध्ये एक मानिन्छ, त्यहाँको अवतरण रोमाञ्चक अनुभव थियो। यो विमानस्थल सन् १९६४ मा सर एडमन्ड हिलारीको पहलमा निर्माण गरिएको थियो, जसले तेन्जिङ नोर्गेसँग मिलेर सन् १९५३ मा पहिलोपल्ट सगरमाथाको सफल आरोहण गरेका थिए।
लुक्लामा गाइड दावा शेर्पा र पोर्टर चित्र गुरुङले उनीहरूको स्वागत गरे। करिब २,८०० मिटर उचाइमा रहेको लुक्लाबाट सुरु भएको पदयात्राको पहिलो दिन उनीहरू मोन्जो पुगे। यो बाटो प्रायः समतल र ढुङ्गाले बिछ्याइएको थियो, जुन ईभीसीको सबैभन्दा सजिलो खण्ड मानिन्छ। बाटोमा देवदार र गुराँसका रूखहरू, तथा दुधकोशी नदीको कलकल आवाजले यात्रालाई रमाइलो बनायो।
दोस्रो दिन बिहान थामसेर्कु (६,६०८ मिटर) को मनमोहक दृश्य देखेपछि उनीहरू नाम्चे बजारतर्फ लागे। हिलारी झोलुंगे पुल पार गर्दा भोटेकोशी र दुधकोशीको संगम देखियो। करिब दुई घण्टाको ठाडो उकालो पछि उनीहरू करिब ३,४०० मिटर उचाइमा रहेको नाम्चे बजार पुगे। नाम्चे शेर्पा संस्कृतिको केन्द्र मानिन्छ, जहाँ खुम्बिला हिमाललाई पवित्र संरक्षक देवता मानिन्छ र कहिल्यै आरोहण गरिएको छैन।
खुम्बुको मुटुमा
नाम्चेमा आन्याको मनपर्ने अनुभव नजिकैको कुकुर आश्रयस्थलको भ्रमण थियो, जहाँ करिब ३५ वटा बचाइएका कुकुरहरू थिए। त्यसपछि उनीहरू तेङ्बोचेतर्फ लागे, जहाँ प्रसिद्ध तेङ्बोचे मठमा पूजा गरे। त्यहाँबाट पाङ्बोचे (लगभग ३,९०० मिटर) पुगे, जहाँ उनीहरूले अमा दबलाम (६,८१२ मिटर)को दर्शन पाए। पाङ्बोचेको लज सञ्चालिका एक प्रेरणादायी महिला थिइन्, जो वार्षिक तेन्जिङ-हिलारी एभरेस्ट म्याराथनमा महिलातर्फ तेस्रो भएकी थिइन्। उनका पति एक सफल हिमाल आरोही थिए।
पाङ्बोचेबाट उनीहरू फेरिचे पुगे, जुन करिब ४,३०० मिटर उचाइमा रहेको एउटा फराकिलो उपत्यकामा अवस्थित छ। त्यहाँ उनीहरूले नाङ्कर्तशाङ पिक (५,००० मिटर) चढ्ने प्रयास गरे तर आन्यालाई गाह्रो भएपछि फर्कनुपर्यो। यद्यपि, पैनोरामिक दृश्य अविस्मरणीय थियो।
हिमालको माथिल्लो भागमा
फेरिचेबाट थुक्लातर्फको यात्रामा ताबोचे र चोलात्से हिमालको दृश्य देखियो। थुक्ला पासमा रहेको स्मारकहरूमा सगरमाथा चढ्ने क्रममा ज्यान गुमाएका आरोहीहरू, जसमा पौराणिक बाबु छिरी शेर्पा पनि छन्, प्रति श्रद्धाञ्जली अर्पण गरियो। त्यसपछि उनीहरू लोबुचे (लगभग ४,९०० मिटर) पुगे। साँझमा नागार्जुन पिक (५,१०० मिटर) चढेर उचाइ अभ्यास गरे र माथिल्लो खुम्बु हिमनदीको सुन्दरता देखे।
लोबुचेमा एक बिहान लेखक (चिकित्सक)लाई सास फेर्न गाह्रो, कमजोरी र थकान भयो। एक्युट माउन्टेन सिकनेस (एएमएस)को आशङ्कामा उनले एसिटाजोलामाइड सेवन गरे। गाइडसँग परामर्श गरेर उनीहरूले सावधानीपूर्वक सगरमाथा आधार शिविरतर्फ अगाडि बढ्ने निर्णय गरे, तर त्यही दिन फर्कने योजना बनाए।
बिरामी भए पनि उनी लगभग ५,३०० मिटर उचाइमा रहेको सगरमाथा आधार शिविर पुग्न सफल भए। आधार शिविरको भिरालो, अदम्य र भव्य दृश्य अवर्णनीय थियो। फर्कने क्रममा आन्याको खुट्टामा गम्भीर दुखाइ भयो र उनी लंगाउन थालिन्। गोरक शेपमा एउटा घोडा व्यवस्था गरियो, जसमा चढेर उनी लोबुचे फर्किइन्।
फर्कने यात्रा
लोबुचेमा एक रात बिताएपछि उनीहरू ओर्लन थाले। आन्याले फेरि घोडा चढिन्। उनीहरू पाङ्बोचेको त्यही लजमा बसे, जहाँ मालिकले परम्परागत शेर्पा स्टु र नुनको चिया खुवाए। बाटोमा अमा दबलाम मिनी जलविद्युत् आयोजना देखियो, जुन लगभग ४,४०० मिटर उचाइमा रहेको संसारको सबैभन्दा अग्लो जलविद्युत् गृहमध्ये एक हो। यसको क्षमता ९११ किलोवाट छ र लगभग ४५० घरधुरीलाई बिजुली उपलब्ध गराउनेछ।
पाङ्बोचेदेखि मोन्जोसम्म पनि आन्याको लागि घोडा व्यवस्था गरियो। मोन्जोमा एक रात बिताएपछि उनीहरू लुक्ला फर्किए। लुक्लामा मौसम खराब रहेकाले व्यावसायिक उडान नहुने सम्भावना भएपछि उनीहरूले हेलिकप्टर चार्टर गरे। तर, भोलिपल्ट बिहान आकाश सफा देखिएपछि ट्विन अटर विमानले उडान भर्यो र उनीहरू सुरक्षित काठमाडौं फर्किए।