संयुक्त राज्य अमेरिकाले इरानमाथि सैन्य दबाब तीव्र पारेको छ। राष्ट्रपति ट्रम्पले हर्मुज जलसन्धिमा इरान लक्षित नाकाबन्दी पुनः लागू गर्ने घोषणा गर्नुका साथै इरानी सैन्य निशानामा लगातार हमला जारी राखेको जानकारी दिएका छन्। यसै क्रममा, हर्मुज जलसन्धि हुँदै आवतजावत गर्ने र अमेरिकी सुरक्षा लिने जहाजहरूमा २० प्रतिशत शुल्क लगाउने निर्णय पनि ह्वाइट हाउसले सार्वजनिक गरेको छ।
अमेरिकी कारबाही र ट्रम्पको भनाइ
अमेरिकी सेनाले सोमबार र मंगलबार इरानी निशानामा थप हवाई हमला गरेको छ। राष्ट्रपति ट्रम्पले ह्वाइट हाउसमा बोल्दै तेहरान प्रशासनमाथि सैन्य दबाब कायम राख्ने बताए। उनले भने, “हामी उनीहरूलाई निकै कडा प्रहार गरिरहेका छौं। हामीले उनीहरूको सबै आक्रामक क्षमता नष्ट गरिरहेका छौं। हामी जलसन्धि नियन्त्रण गर्दैछौं र नाकाबन्दी पुनः लागू गर्दैछौं, जुन इरानका लागि मात्र हो।”
सैन्य कारबाहीका बाबजुद राष्ट्रपति ट्रम्पले कूटनीतिको ढोका खुला रहेको बताएका छन्। तर, कुनै पनि सम्झौता इरानी नेताहरूको वार्ता गर्ने इच्छामा निर्भर रहने उनको भनाइ थियो। उनले इरानी नेतृत्वलाई 'पागल' समेत भनेका छन्।
अमेरिकी रक्षा मन्त्रालयले हर्मुज जलसन्धिबाट पार हुने जहाजहरूलाई अमेरिकी सुरक्षा प्रदान गरेबापत २० प्रतिशत शुल्क लिने घोषणा गरेको छ। यस सुरक्षाको खर्च कसले बेहोर्ने भन्ने प्रश्नमा ट्रम्पले “हामी पैसा खर्च गरिरहेका छौं, त्यसैले हामीले सहयोग गरिरहेका राष्ट्रहरूबाट सुरक्षाको लागि क्षतिपूर्ति लिनेछौं” भनी जवाफ दिएका थिए। यसको केही घण्टापछि, अमेरिकी केन्द्रीय कमाण्डले इरानी सैन्य पूर्वाधारलाई लक्षित गरी पाँच घण्टा लामो कारबाही गरेको थियो। अधिकारीहरूका अनुसार, यस सटीक हमलाले इरानको व्यावसायिक जहाजहरूलाई खतरा पुर्याउने क्षमतालाई थप कमजोर पारेको छ। मध्यपूर्वमा हाल ५०,००० भन्दा बढी अमेरिकी सैनिक तैनाथ छन्।
इरानी प्रतिकार र क्षेत्रीय प्रभाव
अमेरिकी कारबाहीको प्रतिक्रियामा इरानले बहराइन र संयुक्त अरब इमिरेट्ससँग सम्बन्धित दुई ट्याङ्करमाथि हर्मुज जलसन्धिमा हमला गरेको छ। उक्त हमलामा एक जना नाविकको मृत्यु भएको छ भने अन्य आठ जना घाइते भएका छन्। यस घटनापछि विश्वको महत्त्वपूर्ण ऊर्जा मार्गमध्ये एक मानिने जलसन्धिको सुरक्षालाई लिएर चिन्ता बढेसँगै सोमबार कच्चा तेलको मूल्यमा वृद्धि भएको छ।
पर्सी खाडीका अन्य क्षेत्रमा पनि यमनका हुथी विद्रोही र साउदी अरबबीच नयाँ आक्रमणहरू आदानप्रदान भएका छन्, जसले कमजोर युद्धविराम भङ्ग हुने चिन्ता बढाएको छ।
इरानभित्र र गाजाको अवस्था
यसैबीच, न्यूयोर्क टाइम्सको एक रिपोर्टअनुसार, इरानका पूर्व राष्ट्रपति महमूद अहमदिनेजादलाई इजरायलसँग व्यापक सम्पर्क राखेको आरोपमा नजरबन्दमा राखिएको छ। रिपोर्टमा इजरायलले अहमदिनेजादलाई वर्षौंदेखि गुप्तचर सम्पत्तिको रूपमा भर्ती गर्ने प्रयास गरेको र उनलाई इरानमा शासन परिवर्तनपछिको सम्भावित नेताका रूपमा हेरेको उल्लेख छ।
गाजामा, संयुक्त राष्ट्र संघका एक वरिष्ठ अधिकारीले हमासलाई मानवीय सहायता वितरणमा हस्तक्षेप गरेको आरोप लगाएका छन्। उनले हमासले मानवीय कर्मचारीहरूलाई खतरामा पारेको, जीवन बचाउने खाद्य सहायता पुर्याउने कामदारहरूलाई धम्की दिएको र जीवन बचाउने मानवीय कार्यहरूमा अवरोध पुर्याएको बताएका छन्। हमाससँग सम्बन्धित सशस्त्र व्यक्तिहरूले शनिबार विश्व खाद्य कार्यक्रमको गोदाममा प्रवेश गरी मानवीय आपूर्ति पुर्याउने दुई ट्रक चालकलाई कुटपिट गरेको पनि विज्ञप्तिमा उल्लेख छ।