नेपालको सबैभन्दा पुरानो राजनीतिक दल नेपाली कांग्रेस औपचारिक विभाजनको संघारमा पुगेको छ। पार्टीभित्रको शक्तिशाली असन्तुष्ट पक्षले १४ अगस्टमा काठमाडौंमा राष्ट्रिय सभा गर्ने घोषणा गरेको छ। यो कदम नवनिर्वाचित सभापति गगन थापामाथि आन्तरिक गुनासो सम्बोधन गर्न दबाब बढ्नुको परिणाम हो।
राष्ट्रिय सभाको घोषणा पार्टीका संस्थापक नेता बिपी कोइरालाको ४४औं स्मृति दिवसको अवसरमा राजधानीमा आयोजित कार्यक्रममा गरिएको हो। पूर्वसभापति शेरबहादुर देउवा र वरिष्ठ नेता डा. शेखर कोइरालाप्रति निष्ठावान यो पक्षले थापाको एकपक्षीय कार्यशैलीले सुधार नगरे पार्टी एकता भत्किने चेतावनी दिएको छ।
असन्तुष्ट पक्षको चेतावनी
कार्यक्रम संयोजक एवं पूर्वमहासचिव प्रकाशमान सिंहले १४ अगस्टको मिति औपचारिक रूपमा घोषणा गरे। “हाम्रो राष्ट्रिय सभा १४ अगस्टमा काठमाडौंमा हुनेछ,” सिंहले भने। “यो धम्की होइन; हामी विगतमा झैं कार्यबाट आफ्नो शक्ति प्रदर्शन गर्नेछौं।”
“हामी निष्क्रिय रहनेछैनौं। हामी युवाहरूको अगाडि सुरक्षा कवचको रूपमा सेवा गर्न तयार छौं।” - पूर्णबहादुर खड्का, पूर्व कार्यवाहक सभापति
पूर्व कार्यवाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्काले वरिष्ठ नेताहरू व्यक्तिगत स्वार्थका लागि नभई पार्टीको युवाको रक्षाका लागि तयार रहेको बताए। उनले पञ्चायतकालदेखि नै प्रतिष्ठाका लागि लडेको स्मरण गर्दै मर्न तयार तर आत्मसम्मानमा सम्झौता नगर्ने बताए।
आरोप र प्रतिरक्षा
पूर्वमन्त्री कृष्णप्रसाद सिटौलाले सभापति थापालाई धोखा त्यागेर वास्तविक मेलमिलाप गर्न आग्रह गरे। “साहसी र खुला हृदय हुनुहोस्, सभापति थापा। खुलेर भन्ने साहस राख्नुहोस् कि तपाईंले नेपाली कांग्रेसलाई एकताबद्ध गर्नुभएको छ,” सिटौलाले भने। उनले असन्तुष्ट पक्षले चालु नेपाली महिनाको अन्त्यमा बैठक गर्ने सहमति भएको जानकारी दिए।
डा. शशांक कोइरालाले विवादले विभाजन निम्त्याए थापा नै नैतिक र राजनीतिक रूपमा जिम्मेवार हुने चेतावनी दिए। “यदि पार्टीको एकतामा क्षति पुग्यो वा विभाजनको अवस्था आयो भने वर्तमान नेतृत्वले राजनीतिक र नैतिक जिम्मेवारी लिनुपर्छ,” उनले बताए।
डा. शेखर कोइरालाले पार्टीभित्र ‘निरंकुश शासन’ हुर्काइएको आरोप लगाउँदै थापाको विचारधारा परिवर्तनमा प्रश्न उठाए। “वडा अध्यक्षहरूलाई कुनै स्पष्टीकरण वा छानबिन बिना हटाइयो। नेपाली कांग्रेस अत्याचार अन्त्य गर्न जन्मिएको हो,” उनले भने।
युवा नेताको चिन्ता
नेविसंघका पूर्वसभापति दुजाङ शेर्पाले औपचारिक विभाजनले पार्टीको पुनः सत्तामा आउने सम्भावना शून्य हुने चेतावनी दिए। “५० प्रतिशत मानिस विशेष महाधिवेशनमा सहभागी भएनन्। कांग्रेस पाँच पुस्ताको पार्टी हो... थापाले ‘विष पिउने’ प्रतिबद्धता पूरा गर्नुपर्छ,” शेर्पाले भने।
वरिष्ठ नेता बिमलेन्द्र निधिले असन्तुष्ट पक्षको माग मध्यमस्तरको भए पनि थापाको नेतृत्वमा अपरिपक्वता देखिए नयाँ राजनीतिक बाटो अपरिहार्य हुने चेतावनी दिए। नेता मोहनबहादुर बस्नेतले केन्द्रीय नेतृत्वको एकपक्षीय कार्यको जवाफमा वडा स्तरमा समानान्तर समिति गठनको आह्वान गरे।
