अमेरिकी युरोपेली कमाण्डका कमाण्डर जनरल एलेक्सस ग्रिन्केविचले इजरायलतर्फ आउन सक्ने ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र रोक्न पर्याप्त नौसेना विनाशक जहाज उपलब्ध नरहेको भन्दै पेन्टागनका वरिष्ठ अधिकारीहरूलाई चेतावनी दिएका छन्। उनका अनुसार यथाशीघ्र अर्को विनाशक जहाज परिचालन नभए इजरायलको रक्षा र अमेरिकी मातृभूमिको रक्षामध्ये एउटा मात्र रोज्नुपर्ने बाध्यता आउन सक्छ।
जनरल ग्रिन्केविचले यो चेतावनी पेन्टागनलाई लिखित रूपमा दिएका हुन्। वासिङ्टन पोस्टलगायत अमेरिकी सञ्चारमाध्यमहरूले गत शनिबार यसबारे समाचार प्रकाशन गरेका थिए। रक्षा विभागका एक अधिकारीले भने, यस्तो अभिव्यक्ति सैन्य कमाण्डरहरूले स्रोतको कमी महसुस गर्दा दिने सामान्य अभ्यास भए पनि सञ्चालन क्षमताबारे कुनै अनुमानमा विभागले टिप्पणी नगर्ने बताए।
भूमध्यसागरमा तैनाथ गर्न सकिने नौसेना क्षमता
हाल स्पेनको रोटा बन्दरगाहमा रहेका पाँच वटा एजिस विनाशक जहाजलाई इजरायलको सुरक्षाका लागि पूर्वी भूमध्यसागरमा तैनाथ गर्न सकिने अवस्था छ। यीमध्ये युएसएस पल इग्नासियस र युएसएस रुजवेल्ट शुक्रबारसम्म भूमध्यसागरमा थिए भने बाँकी तीन जहाज स्पेनको बन्दरगाहमा थिए। यस वर्षको अन्त्यसम्म छैटौं जहाज थपिने अपेक्षा गरिएको छ।
भूमध्यसागरमा खटिने यी विनाशक जहाजहरू विगत धेरै वर्षदेखि इजरायलको रक्षामा प्रयोग हुँदै आएका छन्। शक्तिशाली रडार र मिसाइल प्रणालीले सुसज्जित ती जहाजले इरान र यमनको हुथी समूहतर्फबाट आउन सक्ने खतरालाई ट्र्याक गर्ने र निष्क्रिय पार्ने क्षमता राख्छन्।
राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानविरुद्ध युद्ध सुरु गरेको करिब पाँच महिना भइसकेको छ। यस अवधिमा अमेरिकी सैन्य सम्पत्तिमा ठूलो क्षति पुगेको छ, मिसाइलको प्रयोग बढेको छ र जहाजहरूलाई थप मर्मत आवश्यक परेको छ।
नाकाबन्दीपछि नौसेनामा थप दबाब
जुलाई सुरुतिर अमेरिका–इरान युद्धविराम भङ्ग भएपछि अमेरिकाले इरानी बन्दरगाहहरूमा नौसेना नाकाबन्दी पुनः सुरु गरेको छ। होर्मुज जलमार्गमा जहाजको सुरक्षित आवागमन सुनिश्चित गर्न विमान वाहकसहित कम्तीमा ११ विनाशक जहाज इरान नजिक तैनाथ गरिएका छन्। यसले अमेरिकी नौसेनाको क्षमतामा थप तनाव सिर्जना गरेको छ।
यसैबीच स्रोतको अभाव र बढ्दो मागका बीच एकैसाथ धेरै मोर्चामा परिचालन गर्नुपर्ने अवस्थाले पेन्टागनलाई कठिनाइमा पारेको छ। युद्धले अमेरिकी सेनामा ठूलो असर पारेको छ। मे महिनाको रक्षा विभागको मूल्यांकनअनुसार इजरायलको रक्षाका क्रममा अमेरिकाले थाड र नौसेनाका उन्नत मिसाइल–रक्षा इन्टरसेप्टरहरू इजरायली सेनाभन्दा धेरै प्रयोग गरेको थियो। सैन्य सम्पत्ति घट्दै गएको छ भने कम्तीमा १८ अमेरिकी सैनिकले ज्यान गुमाइसकेका छन्।
घट्दो उत्साह र बढ्दो असन्तुष्टि
अमेरिकामा यो युद्ध ठूलो मात्रामा अलोकप्रिय बनेको छ। ट्रम्पका समर्थक म्यागा आन्दोलनका केही सदस्य पनि यसबाट असन्तुष्ट छन्। होर्मुज जलमार्गमा देखिएको अवरोधले अमेरिकी उपभोक्ताका दैनिक उपभोग्य वस्तुको मूल्य बढेपछि उनीहरूको असन्तुष्टि बढेको हो। कंग्रेसका सदस्यहरू पनि युद्धप्रति थकित देखिएका छन्। जुलाई मध्यतिर करिब आधा हाउस डेमोक्र्याटहरूले इजरायललाई अर्बौं डलरको सहायता रोक्ने पक्षमा मतदान गरेका थिए। त्यो प्रस्ताव असफल भए पनि अमेरिकी सहयोगीप्रतिको समर्थन घट्दै गएको संकेत यसले देखाएको छ।
जनरल ग्रिन्केविच सन् २०२५ देखि अमेरिकी युरोपेली कमाण्ड तथा नेटोको सर्वोच्च सहयोगी कमाण्डरका रूपमा कार्यरत छन्। उनले रुसको खतरासहित युरोपको सुरक्षा र भूमध्यसागरका सञ्चालन दुवैको जिम्मेवारी सम्हालिरहेका छन्। सीमित स्रोतकै कारण प्राथमिकता छुट्याउनुपर्ने अवस्था आएको उनले बताएका हुन्।
यस रिपोर्टले लामो युद्धले अमेरिकी सैन्य क्षमतामा पारेको दबाबलाई उजागर गरेको छ। इजरायलको रक्षा, अमेरिकी मातृभूमिको सुरक्षा र नाटोका दायित्वबीच सन्तुलन कायम राख्न पेन्टागनलाई थप स्रोत जुटाउनुपर्ने चुनौती रहेको छ।
