वासिङ्टन, २० साउन (रासस/एएफपी) । अमेरिकी वित्तमन्त्री स्कट बेसेन्टले जापानी येनको स्थिरतालाई समग्र एसियाली अर्थतन्त्रको आधारका रूपमा व्याख्या गरेका छन्। उनका अनुसार यो स्थिरता जापान र अमेरिकाका लागि मात्र होइन, क्षेत्रका अन्य अर्थतन्त्रका लागि पनि उत्तिकै महत्त्वपूर्ण छ।
सिएनबीसीसँग मङ्गलबारको अन्तर्वार्तामा बेसेन्टले कमजोर येनले क्षेत्रीय मुद्राबजारमा अस्थिरता ल्याउन सक्ने चेतावनी दिए। सन् १९९० को दशकको उत्तरार्धको एसियाली वित्तीय सङ्कटलाई सम्झँदै उनले अत्यधिक कमजोर येनले कोरियाली वोनलगायत अन्य क्षेत्रीय मुद्रामा दबाब सिर्जना गर्न सक्ने बताए। चिनियाँ रेन्मिन्बीको मूल्याङ्कनबारे भने अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा फरक फरक धारणा रहेको उनको भनाइ छ।
येन खरिदमा संयुक्त हस्तक्षेप
गत साता अमेरिका र जापानले सन् १९९८ यताकै पहिलो पटक संयुक्त रूपमा येन खरिद गर्दै बजारमा हस्तक्षेप गरेका थिए। सो हस्तक्षेपअघि येन अमेरिकी डलरको तुलनामा करिब १६४ येन प्रतिडलरसम्म झरेको थियो, जुन लगभग चार दशकयताकै कमजोर तह हो।
बेसेन्टले जापानको अर्थतन्त्रको आकार, विश्व व्यापारमा उसको भूमिका र अन्तर्राष्ट्रिय बचत बजारमा जापानको योगदानलाई औँल्याउँदै स्थिर येन विश्व अर्थतन्त्रका लागि आवश्यक रहेको स्पष्ट पारे।
अमेरिकी ऋण बजारमा पर्न सक्ने दबाब
जापान अमेरिकी सरकारी ऋणपत्रको सबैभन्दा ठूलो धारक भएकाले वासिङ्टनमा एक प्रकारको चिन्ता पनि छ। एकल हस्तक्षेप भएमा अमेरिकी ट्रेजरी ऋणपत्र बिक्री हुन सक्ने र त्यसले अमेरिकी ऋण बजारमा दबाब सिर्जना गर्न सक्ने आशङ्का रहेको जनाइएको छ।
विश्लेषकहरूले ट्रम्प प्रशासनको व्यापार घाटा घटाउने नीति र सन् २०२५ को व्यापार सम्झौताअन्तर्गत जापानले अमेरिकामा पाँच खर्ब ५० अर्ब अमेरिकी डलर लगानी गर्ने प्रतिबद्धतालाई पनि यस कदमसँग जोडेर हेरेका छन्। संयुक्त हस्तक्षेपअघि जापानले आफ्नै प्रयासमा दशौँ अर्ब डलर खर्च गरेर येनलाई सहयोग गरे पनि मुद्रा भने निरन्तर कमजोर बन्दै गएको थियो।
येनको अवमूल्यनका कारणमा जापान र अमेरिकाबीचको ब्याजदर अन्तर, उच्च अन्तर्राष्ट्रिय तेल मूल्य र जापानका प्रधानमन्त्री साने ताकाइचीका खर्चमुखी योजनाले सार्वजनिक ऋण थप बढ्न सक्ने चिन्तालाई लिइएको छ।
हस्तक्षेपको दीर्घकालीन प्रभावबारे आशङ्का
संयुक्त हस्तक्षेपपछि वासिङ्टन र टोकियोले आवश्यक परे पुनः बजारमा हस्तक्षेप गर्न सक्ने सङ्केत दिएका छन्। बुधबारसम्म येन गत महिनाको न्यून विन्दुभन्दा करिब चार प्रतिशतले मजबुत भएको छ।
बेसेन्टले अन्ततः विनिमय दर बजारका तत्कालीन सङ्केतले होइन, जापानको आर्थिक र मौद्रिक नीतिले निर्धारण गर्ने बताए। तर गोल्डम्यान स्याक्सका अनुसन्धानकर्ताहरूले संयुक्त हस्तक्षेपको तत्काल प्रभाव देखिन सक्ने भए पनि विश्व आर्थिक अवस्था र जापानको घरेलु नीतिमा ठोस परिवर्तन नभएसम्म यो दीर्घकालीन नहुने विश्लेषण गरेका छन्। उनीहरूले अमेरिकी ट्रेजरीको संलग्नता येनको विनिमय दर नियन्त्रणभन्दा पनि अमेरिकी ऋण बजारमा अनावश्यक अस्थिरता घटाउने उद्देश्यसँग बढी सम्बन्धित रहेको बताएका छन्।