स्टार्टअप समिट नेपाल २०२६ युवा उद्यमशीलतालाई राष्ट्रिय अभियानका रूपमा अघि बढाउने उद्देश्यले आयोजना हुने भएको छ। शिक्षित युवा, विश्वविद्यालय, उद्योग, सरकार, लगानीकर्ता र नीतिनिर्मातालाई एउटै मञ्चमा ल्याउने लक्ष्य राखिएको यो समिटले नेपालमा स्टार्टअप संस्कृतिलाई गति दिने विश्वास गरिएको छ। समिटका आयोजकहरू युवालाई प्रेरणा, सिप, नेटवर्क, लगानी र अवसरसँग जोड्ने वातावरण निर्माण गर्न चाहन्छन्।
नेपाल सरकारले स्टार्टअप प्रवर्द्धनका लागि २०८० सालदेखि सुरु गरेको योजनाबाट हालसम्म करिब १७ सय जनाले सहयोग पाएका छन्। तर, यो योजनालाई अझै बृहत् रूपमा अघि बढाउन आवश्यक देखिएको छ। समिटले यही आवश्यकतालाई सम्बोधन गर्ने बुझाइ छ।
हरेक वर्ष विश्वविद्यालयहरूबाट हजारौं स्नातक, स्नातकोत्तर, एमफिल र विद्यावारिधि तहका दक्ष जनशक्ति उत्पादन भइरहेका छन्। तर, त्यसमध्ये ठूलो हिस्सा भविष्यको खोजीमा बिदेसिने क्रम निरन्तर छ। शिक्षामा गरेको लगानीको प्रतिफल नेपाली समाज र अर्थतन्त्रले पाउन नसकेको अवस्थामा समिटले युवालाई देशमै अवसर सिर्जना गर्न उत्प्रेरित गर्ने जनाइएको छ। प्रतिभा पलायन रोकेर प्रतिभा उपयोगतर्फ उन्मुख गराउनु समिटको मूल मान्यता रहेको छ।
नेपालमै सम्भावना, चाहिने भनेको प्रणाली
समिटको धारणाअनुसार नेपालमा अवसरको अभाव नभएर अवसरलाई व्यवसायमा रूपान्तरण गर्ने प्रणालीकै अभाव छ। हिमाल, पहाड र तराईको जैविक विविधता, कृषि, जडीबुटी, जलविद्युत्, पर्यटन, संस्कृति, हस्तकला, सूचना प्रविधि, कृत्रिम बुद्धिमत्ता, डिजिटल सेवा, हरित ऊर्जा, वित्तीय प्रविधि, ई–कमर्सलगायत क्षेत्रमा विश्व बजारमा प्रतिस्पर्धा गर्न सक्ने सम्भावना छ। यसका लागि अनुसन्धान, प्रविधि, ब्रान्डिङ, मूल्य अभिवृद्धि र अन्तर्राष्ट्रिय बजारको पहुँच आवश्यक रहेको बताइएको छ।
यस्तै, व्यवस्थापन, इन्जिनियरिङ, कृषि, सूचना प्रविधि, चिकित्सा, वातावरण, विज्ञान, कानुन, समाजशास्त्र र अर्थशास्त्रमा मास्टर्स गरेका विद्यार्थीहरू आफ्नै विषयसँग सम्बन्धित स्टार्टअप थाल्न सक्ने समिटले जनाएको छ। कृषि अध्ययन गरेकाले आधुनिक कृषि प्रविधि र खाद्य प्रशोधन, आईटीका विद्यार्थीले सफ्टवेयर, एआई र साइबर सुरक्षा, इन्जिनियरले हरित ऊर्जा र स्मार्ट पूर्वाधार तथा स्वास्थ्य क्षेत्रका युवाले डिजिटल स्वास्थ्य र टेलिमेडिसिनमार्फत उद्यम गर्न सक्ने बताइएको छ।
स्टार्टअप संस्कृतिका लागि के चाहिन्छ?
स्टार्टअप सफल बनाउन युवाको इच्छाशक्ति मात्र पर्याप्त नहुने धारणा समिटले अघि सारेको छ। व्यवसाय दर्तालाई सरल, कर प्रणालीलाई उद्यममैत्री र प्रारम्भिक चरणका स्टार्टअपलाई सहुलियतपूर्ण वित्तीय पहुँच उपलब्ध गराउनुपर्ने आवश्यकता औंल्याइएको छ। विश्वविद्यालयहरूले इन्क्युबेसन केन्द्र, अनुसन्धान प्रयोगशाला र उद्योगसँगको सहकार्यलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने तथा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरूले धितोभन्दा सम्भावनालाई आधार मानेर लगानी गर्ने संस्कृति विकास गर्नुपर्नेमा जोड दिइएको छ। निजी क्षेत्रले मार्गदर्शन, बजार र लगानी उपलब्ध गराउनुका साथै समाजले असफलतालाई अपराध नठानी सिकाइको प्रक्रियाका रूपमा स्वीकार गर्नुपर्ने बताइएको छ।
रोजगारी खोज्ने होइन, रोजगारी दिने बन्ने सन्देशलाई स्थापित गर्ने अभियानका रूपमा समिटलाई लिइएको छ। समिटले नेपालका शिक्षित युवा नै सबैभन्दा ठूलो सम्पत्ति भएको र सही नीति, सही वातावरण, सही लगानी र सही अवसर दिन सके नेपाल समृद्ध बन्न कुनै विदेशी सहारा नचाहिने तर्क गरेको छ। स्टार्टअप समिट नेपाल २०२६ समृद्ध, आत्मनिर्भर र नवप्रवर्तनशील नेपालको साझा राष्ट्रिय संकल्पका रूपमा अघि बढाउने प्रयास भएको बुझाइ छ।