अमेरिकी राजनीतिमा सार्वजनिक पद धारण गर्ने व्यक्तिहरूको उमेरसम्बन्धी बहसले पछिल्लो समय पुनः तीव्रता पाएको छ। केन्टकीका ८४ वर्षीय सिनेटर मिच म्याककोनेलको स्वास्थ्य अवस्था, विशेषगरी जुनमा लडेर अस्पताल भर्ना भएपछि, यो विषय अझ मुखरित भएको हो। यस घटनाले अमेरिकी कंग्रेसमा सेवा गर्नका लागि 'कति उमेरसम्म उपयुक्त' भन्ने प्रश्नलाई पुनः सतहमा ल्याएको छ।
हाल अमेरिकी संविधानमा कंग्रेसका सदस्यहरूका लागि कुनै अधिकतम उमेर सीमा तोकिएको छैन। यद्यपि, न्यूनतम उमेर भने निर्धारण गरिएको छ; प्रतिनिधि सभाका सदस्यहरू २५ वर्षभन्दा माथिका र सिनेटका सदस्यहरू ३० वर्षभन्दा माथिका हुनुपर्छ। सार्वजनिक पदमा उमेर हदबन्दी हुनुपर्छ भन्ने धारणालाई अधिकांश अमेरिकीहरूले समर्थन गरेका छन्। सन् २०२३ मा प्यू रिसर्च सेन्टरले गरेको सर्वेक्षणअनुसार, ७९ प्रतिशत अमेरिकीहरूले वासिङ्टनका निर्वाचित अधिकारीहरूका लागि अधिकतम उमेर सीमा थप्नुपर्ने पक्षमा मत दिएका थिए भने ७४ प्रतिशतले अमेरिकी सर्वोच्च अदालतका न्यायाधीशहरूका लागि पनि यस्तो सीमा हुनुपर्ने बताएका थिए।
तर, यस्तो उमेर हदबन्दी लागू गर्न संवैधानिक रूपमा निकै चुनौतीपूर्ण छ। अमेरिकी संविधान संशोधन गर्न प्रतिनिधि सभा र सिनेट दुवैमा दुई तिहाइ सदस्यको समर्थन आवश्यक पर्छ, त्यसपछि तीन चौथाइ राज्यका विधायिकाहरूले यसलाई अनुमोदन गर्नुपर्छ। कंग्रेसले अनुमोदन गरेको २०० वर्षभन्दा बढी समयपछि सन् १९९२ मा मात्र पछिल्लो संवैधानिक संशोधन अनुमोदन भएको थियो, जसले यस प्रक्रियाको जटिलतालाई दर्शाउँछ। ओहायो स्टेट युनिभर्सिटीका राजनीति विज्ञानका प्राध्यापक एमेरिटस हर्ब आशेरले केही कंग्रेस सदस्यहरू मानसिक अस्वस्थताका कारण पदमा रहनु नहुने स्वीकार गरे पनि व्यावहारिक रूपमा यस्तो संशोधन असम्भव रहेको बताएका छन्। उनले स्वेच्छाचारी उमेर सीमाले देशलाई केही प्रतिभाशाली व्यक्तिहरूबाट वञ्चित गर्न सक्ने भन्दै यस्तो प्रावधानको औचित्यमाथि पनि प्रश्न उठाएका छन्।
कंग्रेसमा उमेर र स्वास्थ्यका चुनौतीहरू
म्याककोनेलको स्वास्थ्य समस्या उमेरसम्बन्धी बहसलाई प्रेरित गर्ने पहिलो घटना भने होइन। सन् २०२५ मा, टेक्सासका ८१ वर्षीया प्रतिनिधि के ग्रेन्जरले "डिमेन्सिया समस्या" का कारण महिनौंसम्म मतदानमा भाग लिन सकेकी थिइनन्। यसैगरी, क्यालिफोर्नियाकी सिनेटर डियान फिनस्टाइनको स्वास्थ्यबारे पनि उनको ९० वर्षको उमेरमा पदमै निधन हुनुअघि व्यापक बहस भएको थियो। सन् २०२० यता कंग्रेसका १७ सदस्यको पदमै निधन भएको छ, जसमा ७१ वर्षीय दक्षिण क्यारोलिनाका सिनेटर लिन्डसे ग्राहमको जुलाई ११ मा धमनी फुटेर भएको निधन पनि पर्छ।
प्यू रिसर्च सेन्टरका अनुसार, सन् २०२५-२०२६ सत्रको सुरुमा अमेरिकी प्रतिनिधि सभाका मतदान गर्ने सदस्यहरूको औसत उमेर ५७.५ वर्ष थियो भने सिनेटको औसत उमेर ६४.७ वर्ष थियो। यी दुवै संख्या हालैका कंग्रेसको तुलनामा थोरै कम भए पनि ऐतिहासिक रूपमा सबैभन्दा बढी उमेरका कक्षहरूमध्ये पर्छन्। ओहायोको कंग्रेस प्रतिनिधिमण्डलको उमेर पनि राष्ट्रिय औसतसँग मिल्दोजुल्दो छ, जहाँ प्रतिनिधि सभामा ५७ र सिनेटमा ५८ वर्ष औसत उमेर छ। ओहायोकी ८० वर्षीया प्रतिनिधि मार्सी क्याप्टर कंग्रेसमा सबैभन्दा बढी उमेरकी सदस्य र कंग्रेसनल इतिहासमा सबैभन्दा लामो समय सेवा गर्ने महिला हुन्।
उमेर हदको विकल्प र मतदाताको भूमिका
मतदाताहरूमाझ लोकप्रिय भए पनि, अधिकतम उमेर हदबन्दी कंग्रेसबाट पारित हुने वा राज्यहरूद्वारा अनुमोदन हुने सम्भावना कम छ। प्राध्यापक आशेरका अनुसार, यसको सट्टा कंग्रेस र स्थानीय राजनीतिक नेताहरूले आफ्ना सदस्यहरूलाई अझ राम्रोसँग निगरानी गर्ने र स्वास्थ्यमा गिरावट आएकाहरूलाई अवकाश लिन प्रोत्साहित गर्ने कार्य गर्न सक्छन्। यद्यपि, सहकर्मीहरूको सार्वजनिक आलोचना गर्न वा लामो समयदेखि सेवा गरिरहेका सदस्यहरूलाई राजनीतिक रूपमा प्रतिस्पर्धात्मक सीटहरू छोड्न आग्रह गर्न गाह्रो हुने उनको भनाइ छ। केही अवस्थामा, वृद्ध सदस्यहरूलाई राजीनामा दिन गरिएका आह्वानहरू वास्तविक चिन्ताभन्दा बढी राजनीतिक अवसरवादबाट प्रेरित भएको पनि आशेरले उल्लेख गरे।
अन्ततः, कंग्रेसका सदस्यहरू वासिङ्टन फर्कने वा नफर्कने भन्नेमा मतदाताहरूकै अन्तिम निर्णय हुन्छ, उनीहरूको उमेर जतिसुकै भए पनि। आयोवाका ९२ वर्षीय सिनेटर चक ग्रास्ले, जो अमेरिकी सिनेटका सबैभन्दा बढी उमेरका सदस्य हुन्, सन् १९८० देखि आठ पटक निर्वाचित भइसकेका छन् र सन् २०२८ मा पुनः निर्वाचनको लागि खुल्ला रहेको संकेत गरेका छन्।
