सपना गुमाएको पुष्पलालको चित्रण गर्दै नारायण ढकालको लेख प्रकाशित

सपना देख्न छाडेको एउटा पात्रको मानसिकता र दैनिकीलाई केन्द्रमा राखेर नारायण ढकालको लेख प्रकाशित भएको छ । ‘अचेल पुष्पलाल सपना देख्दैन’ शीर्षकको यो लेख २०८३ भदौ २७ गते सार्वजनिक भएको हो ।

लेखमा प्रस्तुत पात्र भर्खरै पजनीमा परेको र बेरोजगार रहेको बताइएको छ । विगतमा पनि ‘दिमागशून्य’ रहेको उसलाई अहिले पनि त्यही अवस्थामै देखाइएको छ । सपना देख्ने ठाउँ उसको टाउकोबाट हराएपछि भित्री संसार रित्तिएको लेखको भनाइ छ । उसको कोठामा अब इतिहासको पराजित अहंकार मात्र बाँकी रहेको र इतिहासले उसको अवसरवाद तथा व्यभिचार देखाउने उल्लेख गरिएको छ ।

दुर्घटनापछिको स्वप्नहीनता

एक दिन भएको दुर्घटनासँगै पात्र स्वप्नहीन बनेको र दुर्घटनामै उसको टाउकोबाट ‘स्वप्नकक्ष’ गायब भएको लेखमा भनिएको छ । सपना देख्न छाडे पनि ऊ कविता लेख्छ, उपन्यास कोर्छ, अखबारमा लेख्छ, राजनीति गर्छ, विरोध र समर्थन गर्छ — तर सपना देख्दैन । लेखका अनुसार उसमा लुब्ध शुभलाभ, पीत संवाद, वर्ग स्वांग र ओठे भक्ति मात्र शेष छन् ।

सपनाविहीन बनेपछि उसको दिनचर्या पनि बिग्रिएको छ । ऊ निदाउँदैन, क्षणक्षण छटपटाइरहन्छ र त्यही छटपटीमा फेसबुक, टिकटक तथा एक्स चलाउँछ, जेमिनाइ र एआईको संगत गर्छ, बान्ता बक्छ र उन्माद बक्छ । तर उसको छटपटी जीवनको सपनासँग मिल्दैन ।

प्रकृतिसँग टुटेको संवाद

प्रातः भ्रमणमा निस्किए पनि उसको प्रकृतिसँग कुरा हुँदैन । रुख बुझ्दैन, हरियो घाँसको भाषा बिर्सेको छ, चराको संगीत सुन्दैन । पधेंरामा पानी भर्न आउने बालबालिकाको बोली, धान गोडिरहेका गरिब महिलाको गीत, स्वप्नको खोजीमा लागेका निर्माणज्यामीको संगीत र मन्दिरतिर लागेका आमाको प्रार्थना उसले बुझ्दैन ।

ती आमाहरू भने गैरकानुनी युद्धमा गएर हराइरहेका आफ्ना छोराको सम्झनामा ईश्वरसामु आफ्नो दुःख सुनाइरहेका हुन्छन् ।

लेखमा पात्र दर्शन ओकल्ने, सिद्धान्त कराउने र विचार चिच्याउने तर ती सबैमा सपना नभएको देखाइएको छ । सपना असल हृदयको धड्कन र इमान तथा विश्वसनीयताको परिचय भएको भन्दै लेखले सपनाविहीन पात्रको औचित्यमाथि प्रश्न उठाएर टुंगिन्छ ।