भोटेकोशी बाढीमा परी ज्यान गुमाउनेको संख्या शुक्रबार बिहानसम्म ४६९ पुगेको छ । नेपाल प्रहरीका अनुसार अझै २,३८१ जना सम्पर्कविहीन छन् । यसैबीच, माथिल्लो भागमा प्राकृतिक बाँध बनेर ताल निर्माण भएकाले तल्लो तटीय क्षेत्रमा अर्को ठूलो बाढी आउन सक्ने चेतावनी अधिकारीहरूले दिएका छन् ।
प्रहरीका अनुसार हालसम्म आठ जिल्लामा मृतकको शव भेटिएको छ । चितवनमा सबैभन्दा धेरै १७८ र पूर्वी नवलपरासीमा ११० शव फेला परेका छन् । चितवनमा शवको पहिचान थालिएको छ भने रसुवामा खोजी अभियान थप तीव्र पारिएको छ ।
बेपत्ता सूचीमा ६४४ विदेशी नागरिक रहेको बताइएको छ । तीमध्ये १७८ भारतीय, ६५ अमेरिकी, ५३ युक्रेनी, ५१ मलेसियाली, ३५ अस्ट्रेलियाली, ३३ बेलायती र २५ क्यानडेली नागरिक छन् । त्यसैगरी, विदेशमा बसोबास गरी भ्रमणका क्रममा नेपाल आएका १२७ नेपाली नागरिक पनि बेपत्ता रहेको प्रहरीले जनाएको छ ।
अर्को ठूलो बाढीको जोखिम
राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरण (एनडीआरआरएमए) ले बाढीको तत्काल असर घट्दै गए पनि खतरा भने नटरेको चेतावनी दिएको छ । बिहीबार खिचिएको उपग्रह तस्बिरमा रसुवागढीमाथिको ल्हेन्दे खोला अवरुद्ध भई ताल बनेको देखिएको छ । सो तालको बाँध फुटेमा तल्लो क्षेत्रमा अर्को ठूलो बाढी आउन सक्ने भन्दै ल्हेन्दे, भोटेकोशी र त्रिशूली नदीका तटीय बासिन्दालाई नदीको सतह निगरानी गर्न र चेतावनीमा ध्यान दिन आग्रह गरिएको छ ।
उद्धार, राहत र पुनर्स्थापना
खोज, उद्धार, राहत र पुनर्स्थापनाका लागि सरकारले १३,२९५ सुरक्षाकर्मी र १५ हेलिकोप्टर परिचालन गरेको छ । यसमा नेपाल प्रहरीका ७,२५०, नेपाली सेनाका ४,२०० र सशस्त्र प्रहरी बलका १,८४५ जना सहभागी छन् । प्रहरीले हालसम्म १,५४५ जनालाई उद्धार गरेको जनाएको छ । यद्यपि, एनडीआरआरएमएले अघिल्लो विवरणमा उद्धार गरिएकाको संख्या १,९७६ उल्लेख गरेको थियो ।
प्राधिकरणका अनुसार २०८३ सेप्टेम्बर १० मा नेपाल–चीन सीमा नजिकै करिब एक वर्गकिलोमिटर क्षेत्रमा हिमपहिरोसहित चट्टान खसेपछि यो विपद् सुरु भएको थियो । सो घटनाले ५.२ म्याग्निच्युड बराबरको भूकम्पीय संकेत उत्पन्न गरेको थियो । हिमपहिरोले ठूलो मात्रामा पानी भोटेकोशी र त्रिशूली नदी प्रणालीमा प्रवेश गराएपछि व्यापक विनाश भएको प्राधिकरणले बताएको छ ।
सडक र विद्युत् पुनर्स्थापनासँगै राहत कार्य जारी रहेको छ । धुन्चे–ग्राङ, विदुर–त्रिशूली–धुन्गे र बैरेनी–मुग्लिन खण्डमा भारी उपकरण परिचालन गरिएको छ भने देवीघाटको अवरोध हटाइएको छ । सरकारले तत्काल राहतका लागि रसुवा र नुवाकोटलाई रु एक–एक करोड तथा धादिङलाई रु ५० लाख निकासा गरेको छ ।
खाद्यान्न, खानेपानी, पाल, कम्बल, सौर्य बत्ती, जेनेरेटर र पावर बैंकलगायत आपत्कालीन सामग्री वितरण भइरहेको छ । प्रभावित क्षेत्रमा १८,००० लिटर डिजेल र १८,००० लिटर पेट्रोल पठाइएको छ । काठमाडौं उपत्यकाका अस्पतालहरूमा ६० घाइतेको उपचार भइरहेको छ ।
