राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीका सांसद हरि प्रसाद भुसालले नेपालका प्रमुख तरकारी बजारहरूमा स्वदेशी उत्पादनको तुलनामा विदेशी आयातको हिस्सा बढी भएको भन्दै सरकारको ध्यानाकर्षण गराएका छन्। मंगलबार प्रतिनिधिसभा बैठकमा बोल्दै उनले कालीमाटी र बल्खु जस्ता ठूला तरकारी मण्डीहरूमा नेपालीभन्दा भारतीय नम्बर प्लेटका ट्रकहरू बढी देखिने गरेको र तिनै सवारीमार्फत दैनिक लाखौं रुपैयाँ बराबरका तरकारी तथा फलफूल आयात भइरहेको बताए।
सांसद भुसालले नेपालकै माटोमा सहजै फलाउन सकिने बालीहरू समेत विदेशबाट आयात भइरहेको भन्दै चिन्ता व्यक्त गरे। उनले देशमा उत्पादन क्षमताको कमी नभई सरकारको प्रोत्साहन गर्ने नीति, बजारको सुनिश्चितता र किसानप्रतिको विश्वासको अभाव मुख्य समस्या रहेको औंल्याए। किसानहरूलाई केवल उत्पादन बढाउन आग्रह गरेर मात्र नपुग्ने भन्दै उनले सरकारले वैज्ञानिक माटो परीक्षण, स्थानीय भूगोल सुहाउँदो बालीको सिफारिस, गुणस्तरीय बीउ, आधुनिक प्रविधि र उत्पादित वस्तुको बजारीकरणको ग्यारेन्टी गर्नुपर्नेमा जोड दिए।
उत्पादनको बजार ग्यारेन्टी र युवा पलायन रोक्ने उपाय
किसानहरूले आफ्नो उत्पादन सहजै बिक्री हुने विश्वास पाएमा खेतबारी बाँझो नरहने सांसद भुसालको भनाइ छ। यसो भएमा बारी बाँझो रहने समस्या हट्ने, देशभित्रै रोजगारी सिर्जना भई युवाहरू विदेश पलायन हुन नपर्ने र आयातमाथिको निर्भरता पनि कम हुँदै जाने उनले बताए।
उनले आफ्नो जिल्ला अर्घाखाँचीको उदाहरण दिँदै त्यहाँ सुन्तला, अदुवा, बेसार, कफी, तरकारी र विभिन्न बहुमूल्य जडीबुटी उत्पादनको प्रचुर सम्भावना रहेको उल्लेख गरे। उचित योजना, प्रशोधन र बजार व्यवस्थापन हुन सके अर्घाखाँची मात्र नभई देशका अधिकांश पहाडी जिल्लाले राष्ट्रिय अर्थतन्त्रमा उल्लेखनीय योगदान दिन सक्ने उनले दाबी गरे।
जडीबुटी सदुपयोग र सिंहदरबार वैद्यखानाको सुदृढीकरण
नेपालका पहाड, जंगल र खोल्साखोल्सीमा पाइने बहुमूल्य जडीबुटीहरू बर्सेनि खेर गइरहेको भन्दै उनले यसको वैज्ञानिक संकलन, प्रशोधन र बजार व्यवस्थापन आवश्यक रहेको बताए। जडीबुटीको उचित सदुपयोग गर्न सके लाखौं नागरिकको आयआर्जन बढाउन सकिने उनको धारणा छ। यस कार्यका लागि सिंहदरबार वैद्यखानालाई स्रोतसाधन सम्पन्न, पर्याप्त दरबन्दी र आधुनिक प्रविधिसहित सुदृढ बनाउनुपर्ने माग उनले संसद्मा राखे।
सिंहदरबार वैद्यखानालाई बलियो बनाउँदा स्वदेशमै जडीबुटी प्रशोधन र औषधि उत्पादन गरी मूल्य अभिवृद्धि गर्न सकिने र यसले आयात प्रतिस्थापनका साथै निर्यात प्रवर्द्धनमा समेत टेवा पुग्ने सांसद भुसालले बताए। आयात प्रतिस्थापनलाई केवल नारामा मात्र सीमित नराखी कृषि र जडीबुटी क्षेत्रको उत्पादनदेखि बजारीकरणसम्मको स्पष्ट कार्ययोजना कार्यान्वयन गर्न उनले सरकारसँग आग्रह गरे।
