अमेरिकी चिप निर्माता कम्पनी एनभिडियाका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सीईओ) जेन्सेन ह्वाङसँग जोडिएको विवादका कारण कम्पनीको सेयर मूल्यमा उल्लेख्य गिरावट आएको छ । एक चिनियाँ महिलासँग उनको व्यक्तिगत निकटता रहेको र ती महिला चिनियाँ गुप्तचर निकायको सहयोगी भएर अमेरिकाविरुद्ध जासुसी गतिविधिमा संलग्न रहेको आरोप अमेरिकी पक्षबाट लागिरहेको छ ।
दुई साताको अवधिमा कम्पनीको एक सेयर २ सय १७ अमेरिकी डलरबाट १ सय ७८ डलरमा झर्दा करिब १८ प्रतिशत मूल्य घटेको छ । सोमबार अमेरिकी बजारमा एनभिडियाको सेयर ४.३ प्रतिशतले घट्दा कम्पनीको बजार पूँजीकरण १ खर्ब ९० अर्ब डलरले क्षय भएको रोयटर्सले जनाएको छ ।
विवादको केन्द्रमा एलिस ह्वाङ नामकी चिनियाँ व्यवसायी छिन्, जससँग ह्वाङको निकट सम्बन्ध रहेको द न्युयोर्क टाइम्सले गत अक्टोबरको अन्त्यतिर दाबी सार्वजनिक गरेको थियो । अमेरिकी गुप्तचर निकायले ती महिलालाई चीनका लागि सूचना संकलन गर्ने व्यक्तिका रूपमा पहिचान गरेको समाचारमा उल्लेख छ । एलिस सिंगापुरस्थित क्लाउड कम्प्युटिङ कम्पनी मेगास्पिड इन्टरनेसनलकी प्रमुख लगानीकर्ता हुन् र उक्त कम्पनीको व्यवस्थापकीय नेतृत्वमा पनि रहेकी थिइन् ।
एनभिडियाले मेगास्पिडलाई आफ्नो आधिकारिक क्लाउड साझेदारको सूचीमा राखेको छ भने उक्त कम्पनीले एनभिडियाका अत्याधुनिक एआई चिप खरिद गर्दै आएको छ ।
प्रतिबन्धित चिपको अनुसन्धान
अमेरिकी अधिकारीहरूले मेगास्पिडमार्फत प्रतिबन्धित चिप चीनसम्म पुर्याइएको हुन सक्ने आशंकामा अनुसन्धान गरिरहेका छन् । अमेरिकी गुप्तचर निकायको निष्कर्षलाई उद्धृत गर्दै सार्वजनिक भएका विवरणमा एलिसले जेन्सेनसँगको निकट सम्बन्धकै आधारमा सूचना संकलन गरेको आशंका गरिएको छ ।
तर ती आरोप पुष्टि भइसकेका छैनन् । चीनले आरोपलाई आधारहीन भन्दै अस्वीकार गर्दै आएको छ भने अमेरिकी प्रतिनिधिसभाको समितिले ह्वाङसँग जवाफ मागेको छ ।
पछिल्लो प्रकरणले सेयरमा थप बिक्री दबाब सिर्जना गरे पनि गिरावट यही विवादबाट मात्र सुरु भएको भने होइन । विगत एक महिनामा कम्पनीको सेयर मूल्य ४७ प्रतिशत घटिसकेको छ । एआई क्षेत्रमा भइरहेको विशाल लगानीबाट अपेक्षित प्रतिफल प्राप्त हुनेमा लगानीकर्ताको आशंका, प्रतिस्पर्धी प्रविधि कम्पनीहरूले आफ्नै एआई चिप विकास गर्नु र चिप बिक्रीसम्बन्धी अनिश्चितताले पनि सेयरमा यसअघि नै चाप पार्दै आएको थियो ।
कम्पनीका ठूला निर्णय ह्वाङ आफैंले लिने गरेकाले उनलाई सञ्चालक समितिले हटाए कम्पनीलाई झन् असर पर्ने आकलनका बीच लगानीकर्ता अन्योलमा देखिएका छन् ।
नोभेम्बर १७ को प्रतीक्षा
अब लगानीकर्ताको ध्यान नोभेम्बर १७ मा सार्वजनिक हुने कम्पनीको तेस्रो त्रैमासिक वित्तीय नतिजामा केन्द्रित हुनेछ । एआई चिपको माग, आम्दानी, नाफा तथा आगामी अवधिको व्यावसायिक प्रक्षेपणले कम्पनीको वास्तविक व्यावसायिक अवस्थाबारे थप संकेत दिनेछ ।
