एलन मस्कको स्पेस एक्सप्लोरेसन टेक्नोलोजिज (स्पेसएक्स) गत जुन १२ मा सार्वजनिक भएको थियो। उक्त आईपीओले ७५ अर्ब डलर उठाएको थियो, जुन इतिहासकै सबैभन्दा ठूलो थियो। प्रारम्भिक सेयर मूल्य १३५ डलर तोकिएको थियो, जसले कम्पनीलाई १.७ खर्ब डलरको बजार मूल्य प्रदान गरेको थियो।
हाल स्पेसएक्सको सेयर मूल्य ११५ डलर छ, जुन आईपीओ पछिको उच्चबिन्दुभन्दा ४२ प्रतिशतले कम हो। आन्तरिक सेयर बिक्री, ऋण जारी, तथा प्रक्षेपण ढिलाइले मूल्य घटेको मानिएको छ।
यद्यपि, वाल स्ट्रिटका विश्लेषकहरू अत्यधिक आशावादी छन्। ३७ विश्लेषकहरूको मध्यम लक्ष्य मूल्य प्रति सेयर २२५ डलर छ, जुन हालको मूल्यभन्दा ९६ प्रतिशत बढी हो। तर एक रिपोर्टले सन् २०२७ को जुनसम्म स्पेसएक्सको सेयर मूल्य १६७ डलर पुग्ने प्रक्षेपण गरेको छ।
पूर्वानुमानको आधार
स्पेसएक्सले एआई उत्पादन र सेवाको २६.५ खर्ब डलरको बजारमा काम गरिरहेको छ। कम्पनीसँग पुन: प्रयोग हुने रकेटको प्रतिस्पर्धात्मक लाभ छ, जसले प्रक्षेपण लागत घटाउँछ। स्टारलिङ्क स्याटेलाइट इन्टरनेट सेवा विश्वकै ठूलो हो। स्पेसएक्सले दुई कोलोसस डाटा सेन्टर सञ्चालन गर्दछ, जुन पृथ्वीको सबैभन्दा ठूलो एआई तालिम क्लस्टर हो। कम्पनीले अर्बिटल डाटा सेन्टरबाट एआई क्लाउड सेवा प्रदान गर्ने योजना बनाएको छ।
वाल स्ट्रिटले स्पेसएक्सको राजस्व सन् २०२८ सम्म १०२ प्रतिशत वार्षिक दरले बढ्ने अनुमान गरेको छ। कम्पनीले पहिलो त्रैमासमा ४.२ अर्ब डलर खुद घाटा भोगे पनि आईपीओबाट प्राप्त नगदी र एआई राजस्वले सहजता प्रदान गर्ने अपेक्षा गरिएको छ। एन्थ्रोपिक र अल्फाबेटले क्रमशः मासिक १.२५ अर्ब र ९२० मिलियन डलरमा क्लाउड क्षमता भाडामा लिने सम्झौता गरिसकेका छन्।
आईपीओ तुलनात्मक विश्लेषण
स्पेसएक्सको आईपीओ इतिहासकै ठूलो भएकाले तुलना गर्न कठिन छ। तर सन् २०१६ देखि २०२५ सम्मका ठूला अमेरिकी आईपीओको औसत पहिलो वर्षको प्रतिफल २४ प्रतिशत रहेको छ। यदि स्पेसएक्सले त्यही प्रवृत्ति पछ्याएमा, सन् २०२७ को जुनमा यसको सेयर मूल्य १६७ डलर हुनेछ। त्यो मूल्य उच्च देखिए पनि हालको मूल्याङ्कनभन्दा सस्तो हुने विश्लेषकहरू बताउँछन्।
प्रतिवेदनले १६७ डलरको लक्ष्य मूल्यलाई व्यावहारिक ठानेको छ। यसले कम्पनीको बजार मूल्य २.१ खर्ब डलर पुग्ने संकेत गर्दछ, जुन सन् २०२७ को अनुमानित राजस्वको ३० गुणा हुनेछ। विश्लेषकहरूका अनुसार, भले पनि यो लक्ष्य नपुगे पनि, धैर्य लगानीकर्ताहरूले सन् २०२७ सम्म एसएन्डपी ५०० भन्दा राम्रो प्रतिफल पाउन सक्छन्।
