काठमाडौँ, अगस्ट २१। हिमाली क्षेत्रमा उच्च उचाइको अभियानमा काम गर्दा ज्यान गुमाएका नेपाली मजदुरका परिवारलाई शाङ्ग्री-ला नेपाल फाउन्डेसन (एसएनएफ) ले आज आर्थिक सहयोग हस्तान्तरण गरेको छ। फाउन्डेसनले ‘जीविकोपार्जन सहयोग राहत कोष हस्तान्तरण कार्यक्रम’ आयोजना गरी सो सहयोग प्रदान गरेको हो।
खुम्बु पासाङ ल्हामु गाउँपालिकाका अध्यक्ष मिङ्मा छिरी शेर्पाको प्रमुख आतिथ्यमा आयोजित कार्यक्रममा ३२ परिवारलाई आर्थिक सहयोग हस्तान्तरण गरिएको फाउन्डेसनका अध्यक्ष जीवन घिमिरेले बताए। उनका अनुसार चार परिवारले विवेकाधीन सहयोगबापत रु. ७२ हजार र २५ परिवारले रु. २ लाख ८५ हजार प्राप्त गरेका छन्। यस्तै, जीविकोपार्जन सहयोग राहत कोषबापत एक परिवारले रु. २ लाख २७ हजार ५ सय र अर्काे एक परिवारले रु. २ लाख १५ हजार पाएको छ। कुल रु. ७८ लाख ५५ हजार ५ सय रकम वितरण भएको उनले जानकारी दिए।
सन् २०२३ मा सुरु गरिएको तीन वर्षे ‘जीविकोपार्जन तथा क्षमता विकास सीप प्रशिक्षण कार्यक्रम’ अन्तर्गत अमेरिकास्थित द जुनिपर फन्ड (टीजेएफ) को सहयोगमा यो रकम हस्तान्तरण गरिएको हो। अध्यक्ष घिमिरेका अनुसार हालसम्म ८४ भन्दा बढी शोकाकुल परिवार आर्थिक तथा जीविकोपार्जन सहयोगमा आबद्ध भइसकेका छन् भने ३५० भन्दा बढी व्यक्तिले प्रत्यक्ष लाभ पाएका छन्।
घिमिरेले उच्च उचाइका अभियानमा काम गर्दा ज्यान गुमाएका मजदुर, प्रायः सगरमाथामा भएका दुर्घटनामा परेका, को परिवारलाई यो कार्यक्रमले सहयोग गर्ने बताए। उनका अनुसार कुल ८४ लाभग्राही परिवारमध्ये ७२ परिवार शेर्पा समुदायका छन्। लाभग्राहीहरू हिमाली क्षेत्रका विभिन्न भागबाट आएका हुन्।
कार्यक्रम निर्देशक आङ छोक्पा शेर्पाले वार्षिक सहयोग रकम दुई किस्तामा उपलब्ध गराइने जानकारी दिइन्। हालको परियोजना स्वीकृतिअनुसार प्रत्येक लाभग्राही परिवारले तीन वर्षसम्म प्रत्येक वर्ष रु. ५ लाख ७० हजार प्राप्त गर्नेछन्, जुन दुई किस्तामा वितरण हुनेछ। परियोजना अवधि थप दुई वर्ष बढाउन सकिने भएकाले अधिकतम सहयोग अवधि पाँच वर्षसम्म हुनसक्ने उनले बताइन्।
कार्यक्रमअन्तर्गत जीविकोपार्जनका विभिन्न गतिविधि, नेतृत्व तालिम, हस्तकला तथा सीपमूलक प्रशिक्षण, ट्रेकिङ गाइड तालिम, कुकिङ कक्षा र होटल व्यवस्थापन तालिमसमेत सञ्चालन गरिएको छ। यस्तै, उद्यमशीलता तथा व्यवसाय विकास तालिम, अर्गानिक तरकारी खेतीमा सहयोग र खानेपानी, सरसफाइ तथा स्वच्छता (डब्लुएएसएच) सम्बन्धी सचेतना कार्यक्रम पनि सञ्चालनमा छन्।
खुम्बु क्लाइम्बिङ सेन्टरलाई महिला आरोहीका लागि पर्वतीय सीप तालिम दिने काममा समेत सहयोग पुर्याइएको छ। मृतक मजदुरका छोराछोरीको निरन्तर शिक्षाका लागि टीजेएफले कक्षा ११ र १२ मा ७० भन्दा बढी विद्यार्थीलाई पूर्ण छात्रवृत्ति प्रदान गरेको फाउन्डेसनले जनाएको छ।
कार्यक्रममा लाभग्राहीहरूले आफ्ना अनुभव सुनाएका थिए। पाँच वर्षअघि सगरमाथाको आरोहण क्रममा दुर्घटनामा श्रीमान् गुमाएकी मिङ्मा छम्जी शेर्पाले यो कार्यक्रमले आफ्नो परिवारलाई पीडा सामना गर्न र भविष्य निर्माण गर्न सहयोग पुर्याएको बताइन्।
खुम्बु पासाङ ल्हामु गाउँपालिकाका अध्यक्ष मिङ्मा छिरी शेर्पाले कार्यक्रमको दिगोपन सुनिश्चित गर्न साझेदार निकायसँग सहकार्य गर्ने प्रतिबद्धता जनाए। पहाडमा ज्यान गुमाएका मजदुरका परिवारका लागि यो कार्यक्रम अर्थपूर्ण हस्तक्षेप भएको उनको भनाइ थियो।
अध्यक्ष घिमिरेका अनुसार अमेरिकी आरोही डेभिड मोर्टन र मेलिसा आर्नोट रेइडले नेपाली उच्च उचाइ कामदार र उनीहरूका परिवारका अपूरा आवश्यकता सम्बोधन गर्न द जुनिपर फन्ड स्थापना गरेका हुन्। नेपालमा आरोहण तथा अभियान कार्यमा निर्भर समुदायका लागि दीर्घकालीन सहयोग केन्द्रित गर्दै संस्था अगाडि बढिरहेको उनले बताए।
