संघीय संसदको अर्थ समितिको मंगलबारको बैठकमा बोल्दै प्रतिपक्षी दल नेपाली कम्युनिस्ट पार्टीका सांसद पर्शुराम तामाङले नेपालको स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम पूर्ण रूपमा असफल भएको दाबी गरेका छन्। उनले यस कार्यक्रमको असफलताका कारणबारे सरकार र नियामक निकायबाट जवाफ माग गरेका छन्।
सांसद तामाङले स्वास्थ्य बीमाको तथ्यांकमाथि प्रश्न उठाउँदै सरकारी दाबी र वास्तविक अवस्थाबीच ठूलो भिन्नता रहेको औंल्याए। सरकारले बीमाको पहुँच ५१ प्रतिशत पुगेको बताए पनि व्यवहारमा करिब २० प्रतिशतको हाराहारीमा मात्र देखिएको उनको तर्क थियो। उनले बीमाको पहुँच विस्तारका लागि ठोस योजना आवश्यक रहेकोमा जोड दिए।
अर्थतन्त्रमा सीमित व्यक्तिको नियन्त्रण
सांसद तामाङले नेपालको अर्थतन्त्र सीमित व्यक्ति वा समूहको नियन्त्रणमा रहेको भन्दै गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरे। उनको विश्लेषण अनुसार, करिब १०० परिवारले विभिन्न माध्यमबाट नेपालको अर्थतन्त्रलाई नियन्त्रणमा लिएका छन्। उनले एउटै समूहले बैंक, बीमा र उद्योग गरी तीनवटै क्षेत्रमा लगानी गर्दा स्वार्थको द्वन्द्व सिर्जना भएको र यसले वित्तीय जोखिम बढाएको बताए।
तामाङले एउटा क्षेत्र डुब्दा त्यसको असर अन्य क्षेत्रमा पनि पर्ने जोखिम रहेको औंल्याए। उदाहरणका लागि, उद्योग घाटामा जाँदा त्यसको प्रत्यक्ष प्रभाव बीमा र बैंक क्षेत्रमा पनि पर्न सक्ने उनको भनाइ थियो। उनले इजाजतपत्र (लाइसेन्स) दिने बेलामा नै यी क्षेत्रहरूलाई अलग गर्नुपर्ने र एउटा क्षेत्रमा संलग्न व्यक्तिलाई अर्को क्षेत्रमा लगानी गर्न नपाउने गरी कानुनी व्यवस्था गर्नुपर्नेमा जोड दिए। यसबाट एउटा क्षेत्रको असफलताले समग्र अर्थतन्त्रमा नकारात्मक 'मल्टिप्लायर' असर पर्नबाट रोक्न सकिने उनको तर्क थियो।
बीमा क्षेत्रको सुधारका लागि नीतिगत स्पष्टता
बैठकमा सांसद तामाङले कृषि बीमाको पहुँच न्यून रहेको विषयमा अन्य सांसदहरूले उठाएको धारणामा समर्थन जनाए। उनले समग्र बीमा क्षेत्रको सुधारका लागि नीतिगत स्पष्टता अपरिहार्य रहेको माग गरे।