अमेरिकाको खाद्य तथा औषधि प्रशासन (एफडीए) ले सम्भावित दूषित खाद्य पदार्थको ट्र्याकिङ र फिर्ता प्रक्रिया सुधार्ने नीति लागू गर्न ३० महिना ढिलाइ गरेको थियो। यो ढिलाइ साइक्लोस्पोरियासिस प्रकोप फैलिनुअघि नै गरिएको थियो। उक्त नीति (फुड ट्रेसेबिलिटी फाइनल रुल) सन् २०२५ को जनवरी २० मा लागू हुनुपर्ने थियो, तर एफडीएले मार्च २० मा ३० महिना थप गरेको घोषणा गर्यो।
एफडीएले उक्त नियमले बजारबाट दूषित खाद्य पदार्थ छिटो पहिचान र हटाउन सहयोग पुर्याउने बताएको थियो। तर नियम ढिला गरिएपछि साइक्लोस्पोरियासिसको प्रकोप फैलियो, जसमा हालसम्म नौ राज्यका मानिस प्रभावित भएका छन्।
कोष कटौती र फुडनेट कार्यक्रम बन्द
रोग नियन्त्रण तथा रोकथाम केन्द्र (सीडीसी) ले कोष अभावका कारण फुडबोर्न डिजिज एक्टिभ सर्भेलेन्स नेटवर्क (फुडनेट) कार्यक्रम बन्द गर्यो। यो कार्यक्रम सीडीसी, एफडीए र अमेरिकी कृषि विभागको संयुक्त प्रयास थियो, जसले साल्मोनेला, ई.कोलाई र साइक्लोस्पोरा लगायत आठ रोगजनकको अनुगमन गर्थ्यो। सन् २०२५ को जुलाईमा संघीय सरकारले फुडनेट अनुगमनलाई ऐच्छिक बनाएपछि साइक्लोस्पोरा अनुगमन पनि कमजोर भयो।
सेन्टर फर साइन्स इन द पब्लिक इन्ट्रेस्टका नियामक मामिला निर्देशक सेरा सोर्सरले भनिन्, “संघीय स्तरमा कोष, अनुसन्धान र ट्र्याकिङ क्षमतामा गरिएको कटौतीले यस्तो प्रकोपको प्रतिकार्यलाई थप चुनौतीपूर्ण बनाएको छ।”
टेलर फार्म्स र राजनीतिक दान
टेलर फ्रेस फार्म्स इंक, जुन प्रकोपको सम्भावित स्रोतको रूपमा देखिएको छ, ले एफडीएले नियम ढिलाइ गरेको छ दिनपछि राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पलाई समर्थन गर्ने राजनीतिक कार्य समिति मागा इंकलाई १० लाख डलर दान दिएको थियो। स्वास्थ्य तथा मानव सेवा विभाग (एचएचएस) ले राजनीतिक दानले निर्णय प्रभावित नहुने बताए पनि यो विवादास्पद बनेको छ।
एचएचएस सचिव रोबर्ट एफ केनेडीले मंगलबार पत्रकार सम्मेलनमा प्रकोप “नियन्त्रणमा” रहेको बताए। तर एफडीएले टेलर फार्म्सबाट प्राप्त नमुना परीक्षणमा साइक्लोस्पोरा पोजिटिभ देखिए पनि पछि त्यसलाई ‘गलत पोजिटिभ’ भनेको थियो। टेलर फार्म्सले एफडीएले माफी मागेको बताए पनि एफडीएले उक्त नमुना गलत भए पनि अनुसन्धान र स्वैच्छिक फिर्ता जारी रहने स्पष्ट पारेको छ।
प्रकोपको वर्तमान स्थिति र विज्ञको चेतावनी
सीडीसीका अनुसार प्रकोप आइसबर्ग लेटससँग जोडिएको छ, जुन टेलर फार्म्सले वितरण गरेको थियो। संक्रमित मध्ये १,९४७ जनाले ट्याको बेलमा खाएको बताएका छन्, जसले टेलर फार्म्सबाट लेटस लिने गर्दछ। प्रभावित राज्यहरूमा इलिनोइस, इन्डियाना, कन्सास, केन्टकी, मिशिगन, ओहायो, ओक्लाहोमा, पेन्सिल्भेनिया र पश्चिम भर्जिनिया छन्।
सेरा सोर्सरले साइक्लोस्पोरियासिस प्रायः कम रिपोर्ट हुने गरेको बताइन्। उनले भनिन्, “धेरै संक्रमितले चिकित्सकको सल्लाह लिँदैनन् वा स्टुल नमुना दिँदैनन्।” उनले जलवायु परिवर्तनले पनि यो परजीवीको लागि अनुकूल वातावरण सिर्जना गरेको बताइन्।
सोर्सरले विधायकहरूलाई “सार्वजनिक स्वास्थ्यलाई उचित रूपमा कोष प्रदान गर्न” आग्रह गरिन्। उनले सीडीसीको खाद्य सुरक्षा अनुगमनका लागि हालको ७४ मिलियन डलर बजेट बढाएर १५४–१७४ मिलियन डलर पुर्याउनुपर्ने बताइन्।