ट्रम्प र कार्टरको एउटै अवस्था: इरानसँगको मुठभेडमा नयाँ अध्याय

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प अहिले ठीक त्यही अवस्थामा पुगेका छन् जसमा चार दशकअघि पूर्वराष्ट्रपति जिम्मी कार्टर थिए। ट्रम्पले एक वर्षदेखि कार्टरलाई इरानले कसरी झुक्यायो भनेर गिल्ला गरिरहेका थिए, तर अब उनी आफैं त्यही दुविधामा फसेका छन्।

कार्टर प्रशासनका पूर्वभाषण लेखक क्रिस म्याथ्युजले 'मर्निङ जो' कार्यक्रममा बताएअनुसार, सन् १९७९ मा इरानले अमेरिकी झण्डा जलाउने, राजदूतहरूलाई आँखामा पट्टी बाँध्ने र दैनिक अपमान गर्ने जस्ता कार्य गरेको थियो। उनीहरूले कार्टरलाई चुनावअघि राजनीतिक रूपमा कमजोर बनाउन चाहन्थे। अहिले उही रणनीति ट्रम्पविरुद्ध प्रयोग भइरहेको छ।

राष्ट्रपति ट्रम्प र विशेषगरी उनको पार्टी आगामी चुनावका कारण जुनसुकै मूल्यमा युद्धबाट बाहिरिन चाहन्छ। इरानले यही दबाबलाई प्रयोग गर्दै ट्रम्पलाई हरेक सम्भावित तरिकाले अपमानित गरिरहेको छ। ट्रम्पले इरानमा विशेष फौज पठाउन किन नपठाएको भन्ने प्रश्नमा जवाफ दिँदै भने, 'म जिम्मी कार्टर जस्तो हुन चाहिनँ।' तर इरानले भनिसकेको छ, 'धेरै भइसक्यो।'

इतिहासको पुनरावृत्ति

क्रिस म्याथ्युजले कार्टर प्रशासनको अनुभव सुनाउँदै भने, 'इरानीहरूले १९७९ मा ठ्याक्कै के गरिरहेका थिए भन्ने थाहा थियो — झण्डा जलाउने, आँखामा पट्टी बाँध्ने, दैनिक अपमान गर्ने — यी सबै कार्टरलाई १९८० को चुनावअघि राजनीतिक रूपमा ध्वस्त पार्ने उद्देश्यले गरिएको थियो।' उनले इरानले कार्टरलाई सम्झौताको लागि हताश देखेपछि त्यसको फाइदा उठाएको बताए।

अहिले त्यही खेल ट्रम्पविरुद्ध दोहोरिरहेको छ। राष्ट्रपति ट्रम्प र विशेषगरी उनको पार्टी चुनावको मितिलाई गलत अन्तिम मिति मानेर युद्धबाट बाहिरिन चाहन्छ। इरानले यसको फाइदा उठाउँदै ट्रम्पलाई कमजोर देखाउन चाहन्छ।

विश्लेषकहरूको टिप्पणी

‘अमेरिकी गणतन्त्रको स्थापना नै अधिनायकवादप्रतिको प्रवृत्तिको प्रतिरोध गर्नका लागि भएको थियो। इतिहासमा ठूलो विजय र भयानक त्रासदी दुवैको क्षण हुन्छन्। यदि तपाइँ दुवैलाई स्वीकार गर्न सक्नुहुन्न भने, तपाइँ काल्पनिक हुनुहुन्छ, नागरिक होइन।’ – जोन मिचम, स्मिथसोनियन सामग्री चेतावनी संकेतबारे

‘राम्रो खबर यो छ कि डेमोक्रेटिक उम्मेदवारहरूले रिपब्लिकनहरूभन्दा बढी कोष उठाइरहेका छन्। नराम्रो खबर के हो भने यसको अर्को चरणमा हामी सन् २०२७ को राष्ट्रपति अभियानमा प्रवेश गर्नेछौं र पार्टी ऋणमा डुबेको अवस्थामा हुनेछ। हामीले अहिले नै ठूला दाताहरूलाई सम्पर्क गरी अधिकतम योगदान माग्नुपर्छ।’ – एड्रिएन एलरोड, डेमोक्रेटिक नेशनल कमिटीको वित्त अवस्थाबारे

‘यो कदमले लेब्रोन जेम्सलाई एक यस्तो व्यक्तित्वको रूपमा स्थापित गर्छ जसलाई साथीको दबाबमा अस्तित्वमा ल्याउन सकिँदैन। फिलाडेल्फियाले सन् १९८३ पछि उपाधि जितेको छैन, र लेब्रोनले भनिरहेका छन्, ‘म यो गर्न सक्छु, र चारवटा फरक टोलीसँग उपाधि जित्ने पहिलो व्यक्ति बन्न सक्छु।’’ – पाब्लो टोरे, लेब्रोन जेम्सको फिलाडेल्फिया ७६ersमा स्थानान्तरणबारे

यी टिप्पणीहरूले अमेरिकी राजनीति र खेलकुदका विविध पक्षलाई उजागर गरे पनि, मुख्य समाचार ट्रम्प र इरानबीचको तनावपूर्ण सम्बन्ध नै रहेको छ। इरानीहरूले चुनाव पछिसम्म पर्खने र ट्रम्पलाई कमजोर देखाउने रणनीति अपनाएको देखिन्छ।