काठमाडौँ, ३ अगस्ट । भारततर्फ हुने चिया निर्यात गत आर्थिक वर्ष खुम्चिएको छ। मूल्यमा आएको उतारचढाव, गुणस्तर परीक्षणका क्रममा देखिएका गैरभन्सार बाधा तथा अन्तर्राष्ट्रिय माग र मूल्यमा आएको बदलावका कारण काँकडभिट्टा नाका हुँदै भारततर्फको चिया निकासी प्रभावित भएको हो। यससँगै नेपालले करिब ६४ करोड रुपैयाँ निर्यात आम्दानी गुमाएको छ।
काँकडभिट्टा भन्सार कार्यालयका अनुसार आर्थिक वर्ष २०२५/२६ मा नेपालबाट १३,०४५ मेट्रिक टन चिया निर्यात भएको छ, जसको मूल्य रु ३ अर्ब ५३ करोड छ। अघिल्लो आर्थिक वर्षमा भने रु ४ अर्ब १७ करोड बराबरको १५,३११ मेट्रिक टन चिया भारततर्फ निर्यात भएको थियो।
निर्यात आम्दानीमा गिरावट
अघिल्लो वर्षको तुलनामा चिया निर्यातबाट हुने आम्दानी रु ६३ करोड ९७ लाखले घटेको छ। निर्यात हुने चियाको मात्रामा समेत दुई हजार दुई सय ६० मेट्रिक टनभन्दा बढीको गिरावट आएको छ।
काँकडभिट्टा भन्सार कार्यालयका मुख्य भन्सार प्रशासक शिवलाल न्यौपानेले सो नाकाबाट हुने निर्यातमा ठूलो अलैंचीपछि चिया दोस्रो प्रमुख वस्तु रहेको बताएका छन्। भारतीय बजारमा देखिएको मूल्यको उतारचढाव, गुणस्तर जाँचका क्रममा आउने गैरभन्सार अवरोध तथा अन्तर्राष्ट्रिय माग र मूल्यमा आएको परिवर्तनका कारण चिया निर्यात घटेको उनको भनाइ छ।
एकल बजारमाथिको निर्भरता
भारत नेपाली सीटीसी र अर्थोडक्स चियाको प्रमुख बजार बनेको छ। चिया निर्यातमा आएको यो गिरावटले उत्पादक, प्रशोधनकर्ता र निर्यातकर्ता सबै प्रभावित हुने देखिएको छ। यसले चिया क्षेत्रको एकल निर्यात बजारमाथिको निर्भरतालाई समेत औंल्याएको छ।