किन्सासा, ६ अगस्ट — कांगोमा फैलिरहेको इबोला संक्रमण नियन्त्रणका प्रयासभन्दा द्रुत गतिमा अघि बढिरहेको छ। विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्ल्यूएचओ) का प्रमुखले बुधबार कांगो भ्रमणका क्रममा यस्तो चेतावनी दिएका हुन्। यसबीच केही स्वास्थ्यकर्मी तलब नपाएको भन्दै हडतालमा उत्रिएका छन्।
डब्ल्यूएचओका महानिर्देशक टेड्रोस अधानोम घेब्रेयेससले राजधानी किन्सासामा अधिकारीहरूसँग भेटपछि सामाजिक सञ्जाल एक्समा लेख्दै इबोला फैलावट घोषणा भएको करिब तीन महिना बितिसक्दा पनि केही हटस्पटमा नयाँ संक्रमितको संख्या दोब्बर भइरहेको बताए। मध्य मेमा इबोला फैलावट घोषणा भएयता यो उनको दोस्रो कांगो भ्रमण हो।
“हामी सबै सहमत छौं कि प्रतिक्रियाका सबै पक्ष र सबै साझेदारहरूमार्फत हुने प्रयासलाई तत्काल र ठूलो स्तरमा बढाउन आवश्यक छ,” टेड्रोसले भने।
कांगोको स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार सोमबारसम्म इबोलाका ३ हजार ८ सय ७४ पुष्टि भएका संक्रमित छन्, जसमध्ये १ हजार ७ सय ५१ जनाको मृत्यु भइसकेको छ।
इटुरीमा स्वास्थ्यकर्मीको हडताल
संक्रमणको केन्द्र रहेको इटुरी प्रदेशमा धेरै अग्रपंक्तिका स्वास्थ्यकर्मी हडतालमा गएका छन्। परिवारहरूका अनुसार हडतालका कारण स्वास्थ्य सेवामा पहुँच झनै कठिन बनेको छ। दक्षिण सुडान, युगान्डा र रुवान्डासँग सिमाना जोडिएको पूर्वी कांगोको दुर्गम तथा जोखिमपूर्ण क्षेत्रमा विद्रोही द्वन्द्वकै कारण स्वास्थ्य सेवा पहिल्यैदेखि चुनौतीपूर्ण छ।
संक्रमण सुरु भएयता गरेको कामको पारिश्रमिक केही स्वास्थ्यकर्मीले गत साता मात्रै पाउन थालेको बताएका छन्। उनीहरूले भने तलबमा सुधारको माग गरिरहेका छन्। इटुरीको सदरमुकाम बुनियाका निवासी अनिसेट बालुकुले आफ्ना दुई भाइको इबोलाका कारण भएको मृत्युमा हडताल जिम्मेवार रहेको बताए।
“अन्य परिवारले पनि यस्तै त्रासदी भोग्नु नपरोस् भन्नका लागि अधिकारीहरूले तुरुन्तै समाधान खोज्नुपर्छ भन्ने हाम्रो आग्रह छ,” उनले द एसोसिएटेड प्रेसलाई बताए।
अमेरिकी सहयोग र फैलावटको अवस्था
अमेरिकी विदेश विभागले बुधबार यस क्षेत्रमा इबोला आपतकालीन प्रतिक्रिया, तयारी तथा महामारीसम्बन्धी मानवीय सहायताका लागि थप २४२ मिलियन डलर उपलब्ध गराउने घोषणा गर्यो। विभागका अनुसार यो रकमसँगै इबोला प्रतिक्रियामा प्रत्यक्ष सहायता ५१२ मिलियन डलर नाघेको छ।
फैलिने गतिमा भने यो महामारी विगतका सबै इबोला फैलावटभन्दा तीव्र छ। सन् २०१४–२०१६ को पश्चिम अफ्रिकी महामारीपछि यो दोस्रो ठूलो इबोला फैलावट हो। त्यसबेला २८ हजारभन्दा बढी संक्रमित थिए, जसमध्ये ११ हजारभन्दा बढीको मृत्यु भएको थियो।
यसपटकको महामारीको कारण बुन्डिबुग्यो भाइरस हो, जसको उपचार वा खोप स्वीकृत भइसकेको छैन। स्थानीय अधिकारीहरूको अनुमानअनुसार मे १५ मा फैलावट घोषणा हुनुभन्दा धेरैअघि दुर्गम क्षेत्रमा यो संक्रमण सुरु भइसकेको थियो।
चिकित्सा परोपकारी संस्था डाक्टर्स विदाउट बोर्डर्सले बुधबार संक्रमण “चिन्ताजनक र अभूतपूर्व गतिमा” फैलिरहेको बतायो।
“प्रतिक्रिया विस्तार भइरहेको छ, तर संक्रमणका शृंखला तोड्न समुदायसम्म छिटो पुग्न सकिएको छैन,” संस्थाले भन्यो।
सम्पर्क ट्रेसिङमा देखिएको समस्या
अफ्रिका सेन्टर्स फर डिजिज कन्ट्रोलका प्रमुख डा. जीन कासेयाले मंगलबार बुनियाको भ्रमणका क्रममा सम्पर्क ट्रेसिङ प्रभावकारी नभएको बताए। उनका अनुसार संक्रमित व्यक्तिको सम्पर्कमा आएकाहरूको निगरानीबाहिर नयाँ संक्रमित देखिने दर कम्तीमा ६० देखि ७० प्रतिशत छ।
ढिलो पहिचानका कारण मृत्युदर ४५ प्रतिशत पुगेको अधिकारीहरूले बताएका छन्। पछिल्लो २४ घण्टामा देखिएका ७७ संक्रमितमध्ये ४४ जनाको मृत्यु भएको स्वास्थ्य मन्त्रालयले जनाएको छ। हाल कम्तीमा ७१७ जना आइसोलेसनमा छन् भने ७४९ जना निको भइसकेका छन्।
बुधबार टेड्रोससँग भेटेका कासेयाले पहिले नै संक्रमण पहिचान, बलियो सम्पर्क ट्रेसिङ, गुणस्तरीय उपचारमा द्रुत पहुँच र समुदायसँग गहिरो सहकार्यतर्फ केन्द्रित भएर अफ्रिका सेन्टर्स फर डिजिज कन्ट्रोलको प्रयासलाई अघि बढाइरहेको बताए।
टेड्रोसले प्रभावित सबै स्थानसम्म पुग्न, सरकारको नेतृत्वमा समन्वय सुदृढ पार्न र स्वास्थ्यकर्मीको सुरक्षा गर्न आह्वान गरे।
“सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा, समुदाय प्रतिक्रियाको केन्द्रमा हुनुपर्छ र समुदायकै स्वामित्व हुनुपर्छ। समुदायको विश्वास, नेतृत्व र साझेदारीबिना हामी इबोला रोक्न सक्दैनौं,” उनले भने।