एभरेष्ट टोस्टमास्टर्स क्लबले अगस्ट १६ मा आफ्नो विशेष बैठकलाई इम्प्रोभ कमेडी शोका रूपमा सञ्चालन गर्यो। नियमित तथा औपचारिक बैठकको सट्टा यसपटक क्लबले नेपालकी एकमात्र भेन्ट्रिलोक्विस्ट तथा अनुभवी टोस्टमास्टर सीमा गोल्छाको नेतृत्वमा हास्यपूर्ण कार्यक्रम आयोजना गरेको हो।
कार्यक्रममा एचआर प्रोफेसनल युडेन कोइराला, मार्केटिङ विशेषज्ञ अनुज श्रेष्ठ, उद्यमी सुदीप सायमी, आईटी प्रोफेसनल मनिराज कपाली, आईटी प्रोफेसनल चन्दन गुप्ता, फिल्मकर्मी प्रेरणी भट्टराई र संगीतकार विश्वदीप मोक्तान सहभागी थिए। फरक-फरक पेसा र पृष्ठभूमिका भएका यी सहभागीलाई एउटै मञ्चमा देख्नु नै शोको विशेषता रह्यो।
इम्प्रोभ भनेको के हो?
इम्प्रोभाइजेसनल कमेडी, अर्थात् इम्प्रोभ, बिना लिखित पटकथा रंगमञ्चमा दृश्य, कथा वा हास्य सिर्जना गर्ने विधा हो। यसमा सहभागीहरूले क्षणिक संकेतका आधारमा प्रस्तुति दिने गरिन्छ। कार्यक्रममा दर्शकबाट संकेत लिनेदेखि सहयोगीको अभिनयबाट प्रेरणा लिनेसम्मका खेल खेलाइएको थियो।
शोको अधिकांश भाग अनियोजित भए पनि यो केवल तयारीविना आएको थिएन। सहभागीहरूले पटक-पटक भेला भई अभ्यास गरेका थिए र विशेष कार्यशालामा पनि भाग लिएका थिए। अभिनयका क्रममा के गर्न हुने र के नहुने भन्ने थाहा हुनुपर्ने उनीहरूको अनुभव थियो। तर एउटा नियम भने अपरिहार्य राखिएको छ — जसरी सकिए पनि रमाइलो गर्नु। दृश्य जस्तोसुकै मोडमा गए पनि र गल्ती जतिसुकै भए पनि रमाइलो नै मुख्य लक्ष्य रह्यो।
प्रेरणा र खेलहरू
अभ्यासका क्रममा टोस्टमास्टर सीमा गोल्छासँग प्रेरणाको विषयमा सोध्दा उनले अमेरिकामा सहभागी भएका कार्यशालाको अनुभव नेपाल र टोस्टमास्टर्ससम्म ल्याउन चाहेको बताएकी थिइन्। गल्तीलाई कसुरका रूपमा होइन, सिकाइ र विकासको अंगका रूपमा हेर्ने टोस्टमास्टर्सकै शैलीलाई उनले आफ्नो काममा आत्मसात् गरेकी छन्।
शोमा फ्रिज ट्याग, पन्चलाइन, चेन्जलगायतका खेलहरू खेलियो। विशेष आकर्षण बनेको एक्सेन्ट स्विचमा एकै दृश्यभित्र अभिनेताले आफ्नो सामान्य लवजबाट अर्को भाषाको लवजमा सर्नुपर्ने हुन्थ्यो। फ्रान्सेली लवजमा क्रोइसान र आइफेल टावरको सन्दर्भ आउँथ्यो भने रुसी लवजमा भोड्काको चर्चा हुने गर्थ्यो। एउटा दृश्यमा नवजात शिशुलाई खिसी गर्दै ब्यागेटसँग तुलना गरियो र लवज चिनियाँमा सर्दा सबैले 'नि हाओ' भन्दै शिशुलाई स्वागत गरे। त्यहाँ उपस्थित सबै दर्शक यति खुलेर हाँसे कि एक घण्टा डेढ घण्टा कसरी बित्यो पत्तै भएन।
यसै क्रममा सहभागीमध्येका विश्वदीप मोक्तानको एउटा गल्ती नै कार्यक्रमको यादगार क्षण बन्यो। सिण्ड्रेलाको कथामा आधारित दृश्यलाई कमेडी, डर र बलिउड शैलीमा दोहोर्याइएको थियो। बलिउड संस्करणमा मोक्तान ईष्र्यालु सौतेनी दिदीको भूमिकामा थिए। परी आमाको भूमिकामा अनुज श्रेष्ठ देखिँदा उनी दृश्यमा छिरी राजकुमार आफ्नो भएको भन्दै नाटकीय शैलीमा कराए। त्यसपछि मात्र आफू राजकुमारलाई होइन, परी आमालाई कराइरहेको उनले भेउ पाए। सिंगो दर्शकदीर्घा हाँसोले भरियो।
इम्प्रोभले मोक्तानलाई धेरै कुरा सिकाएको उनको अनुभव छ। पहिले आफूलाई हास्यास्पद होइन भन्ने ठान्ने उनलाई अहिले आफू पनि हाँस्न सक्ने र हँसाउन सक्ने महसुस भएको छ। उनका अनुसार हास्य जबरजस्ती खोज्नुपर्ने होइन, क्षणमा पूर्णरूपमा उपस्थित हुँदा आफैं आउने हो। सकारात्मक रहन, अर्काको कुरा सुन्न र साथीले दिएको संकेतलाई ग्रहण गर्दै अघि बढ्न यस अनुभवले सिकाएको छ। गल्ती नगर्न डराउनु नपर्ने निष्कर्ष पनि उनले निकालेका छन्।
इम्प्रोभलाई उमेर वा स्वभावको बाधा नभई सबैका लागि खुला माध्यमका रूपमा उनले लिएका छन्। बालबालिकादेखि वयस्क, डरपोकदेखि आत्मविश्वासी जो कोहीले पनि यसलाई आजमाउन सक्ने र आफैंबारे नयाँ कुरा थाहा पाउन सक्ने उनको भनाइ छ। यस्तै कार्यक्रममा रुचि राख्नेका लागि एभरेष्ट टोस्टमास्टर्सले गर्ने अर्को विशेष बैठक र कार्यशालाको मितिमा ध्यान दिन उनले सुझाएका छन्।
