नेपाली राज्य र राजनीतिको दशकौंदेखिको स्वभावबारे एउटा टिप्पणी सार्वजनिक भएको छ, जसमा नेपाली राजनीति सधैं आफूलाई पीडितका रूपमा प्रस्तुत गर्ने र यसैका कारण वास्तविक तथा आधारभूत प्रश्नबाट पन्छिने गरेको आरोप लगाइएको छ। कमजोर टिम बनाउन नसकेको जिम्मेवारी नलिई अरूलाई दोष थोपार्ने व्यक्तिगत प्रवृत्तिको उदाहरण दिँदै टिप्पणीमा भनिएको छ, देश पनि सधैं यही शैलीमा अघि बढ्यो– राम्रो हुन नसक्नुमा साम्राज्यवाद, विस्तारवाद र विश्व पुँजीवादलाई दोष दिने, तर आफ्नो जिम्मेवारी नलिने।
यस्तो प्रवृत्तिको परिणाम नेपाली राजनीति ‘टेन्टेटिभ’ अर्थात् कामचलाउ विषयमा सीमित रहनु र आधारभूत प्रश्नको सामना गर्न नसक्नु भएको टिप्पणीको ठहर छ। टिप्पणीअनुसार आधारभूत प्रश्नबाट कहिल्यै नभागी त्यसको दार्शनिक उत्तर दिन सक्ने सबैभन्दा प्रखर व्यक्तित्व बीपी कोइराला हुन्।
सोही क्रममा टिप्पणीले गगन थापाको नेतृत्वमा रहेको ‘पुरानो नयाँ’ कांग्रेसले पनि आधारभूत प्रश्नबाटै काम थाल्नुपर्ने औंल्याएको छ। कारण, पुरानो अनैतिक कांग्रेस र सामाजिक दृष्टिमा अवैध करार भएका केन्द्रदेखि वडासम्मका धेरै पदाधिकारी तथा सदस्यलाई पाखा नलगाई, काँटछाँट नगरी सभापतिसहित दुई–चार पदाधिकारीमा सक्षम र बेदाग व्यक्ति आउँदैमा परिवर्तन हुँदैन। त्यसैले अहिलेको आधारभूत प्रश्न रहेको टिप्पणीमा उल्लेख छ– आज जो कांग्रेस छन्, ती किन छन् ?
पन्ध्रौं महाधिवेशनले सैद्धान्तिक खाका र कार्यक्रम प्रस्तुत गरेकाले त्यसका लागि काम गर्ने भन्न सकिन्छ। त्यस्तै, देशमा ‘विश्वसनीय’ मध्यपन्थी लोकतान्त्रिक दल आवश्यक भएकाले कांग्रेस रहेको पनि भन्न सकिन्छ। तर विश्वसनीय हुन पहिले विश्वसनीय बन्नुपर्ने स्वयंसिद्ध सत्य रहेको टिप्पणीमा जनाइएको छ।
विश्वसनीयताको संकट व्यक्तिमा होइन, दलमा
टिप्पणीमा गगन थापा सार्वजनिक छविकै हिसाबले पनि आम रूपमा विश्वसनीय देखिने र हाल राजनीतिमा सक्रिय पात्रहरूमध्ये सक्षम रहेको उल्लेख गरिएको छ। तर विश्वसनीयताको समस्या उनको व्यक्तिगत नभई उनको दलको भएको टिप्पणीको भनाइ छ– दलका केही वर्तमान र प्रायः सबै पूर्वपदाधिकारीको।
तीमध्ये धेरै व्यक्ति कांग्रेस नेताको परिचयसहित सार्वजनिक रूपमा देखिँदै गर्दा जनताले सोध्ने प्रश्न यही हुने टिप्पणीमा उल्लेख छ– गगन थापा आएपछि कांग्रेस नयाँ भयो भनिएको, खै कहाँ भयो त ?
