चिनियाँ कृत्रिम बौद्धिकता (एआई) स्टार्टअप डिपसीकले आफ्नो दोस्रो चरणको कोष सङ्कलन रोकेको छ। कम्पनीका संस्थापक लियाङ वेनफेङको एक सम्मेलनमा गरेको टिप्पणी अनलाइनमा सार्वजनिक भएपछि यो कदम चालिएको हो। सो टिप्पणीमा उनले कम्पनीले केही प्रोसेसरहरू खरिद गर्न सक्ने बताएका थिए, जसलाई उनले 'ननकम्प्लाइन्ट' (गैर-अनुपालन) भनेका थिए।
ब्लुमबर्गको रिपोर्टअनुसार, जुलाई २५ मा डिपसीकका प्रतिनिधिहरूले केही सम्भावित लगानीकर्ताहरूलाई मौखिक रूपमा आगामी दिनमा सम्झौतामा हस्ताक्षर नगर्ने बताएका थिए। तथापि, छलफल जारी रहेको र कम्पनीले पछि कोष सङ्कलन प्रक्रिया पुनः सुरु गर्न सक्ने उनीहरूले जनाएका थिए। डिपसीकले पहिलो बाह्य कोष सङ्कलनमा करिब ७.४ अर्ब डलर उठाएको थियो र दोस्रो चरणमा ५०० अर्ब युआन (७४ अर्ब डलर) को मूल्याङ्कन खोजिरहेको थियो। रोक्काको कारण लियाङको लगानीकर्तालाई गरेको टिप्पणीको अनलाइन रिपोर्टप्रति असन्तुष्टि पनि रहेको ब्लुमबर्गले जनाएको छ।
चिप आवश्यकता र अमेरिकी नियन्त्रण
लियाङले उन्नत प्रोसेसरलाई डिपसीकको पुँजीको सबैभन्दा मूल्यवान प्रयोगको रूपमा वर्णन गरेका थिए। उनले सबै उपलब्ध कोषलाई एनभिडिया चिपमा परिणत गर्न इच्छुक रहेको र पर्याप्त हार्डवेयर प्राप्त गर्न सके प्रिमियम तिर्न पनि तयार रहेको बताए। उनले भने, 'सबैभन्दा राम्रो हुनेछ सबै पैसा कार्डमा परिणत गर्नु।' यहाँ 'कार्ड' भन्नाले ग्राफिक्स प्रोसेसिङ युनिट (जीपीयू) बुझाउँछ, जुन उन्नत एआई मोडेल तालिम र सञ्चालनका लागि प्रयोग हुन्छ।
लियाङले एक वर्षमा २० अर्ब युआन (२.८ अर्ब डलर) प्रोसेसरमा खर्च गर्नुलाई डिपसीकको खरिद टोलीको उत्कृष्ट प्रदर्शन हुने बताए। उनले एनभिडिया बी२०० प्रोसेसरहरू उचित मूल्यमा उपलब्ध कुनै पनि मात्रामा खरिद गर्न लायक रहेको थपे। यी टिप्पणीहरू त्यस्तो बेला आएका हुन् जब वाशिङटनले डिपसीकले आफ्नो कम्प्युटिङ हार्डवेयर कसरी प्राप्त गर्यो भनेर अनुसन्धान गरिरहेको छ। सन् २०२५ को अप्रिलमा, अमेरिकी प्रतिनिधि सभाको चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीसम्बन्धी विशेष समितिले डिपसीकले चीनमा निर्यात प्रतिबन्धित एनभिडिया प्रोसेसरको हजारौं संख्या प्रयोग गरेको देखिएको जनाएको थियो। समितिले एनभिडिया सीईओ जेन्सन हुआङलाई डिपसीकको निर्यात-नियन्त्रित चिपको अधिग्रहणसम्बन्धी रेकर्ड मागेको थियो। तथापि, समितिले लियाङले 'ननकम्प्लाइन्ट' भनेका प्रोसेसर एनभिडिया उत्पादन हुन् वा कसरी प्राप्त गरियो भन्ने स्थापित गरेको छैन।
अमेरिकी नियन्त्रणहरू विकसित हुँदै गएका छन्। मे ३१ मा जारी निर्देशनमा, वाणिज्य विभागको उद्योग तथा सुरक्षा ब्युरोले चीनमा मुख्यालय भएका वा अभिभावक कम्पनी चीनमा रहेका कम्पनीहरूमा उन्नत कम्प्युटिङ वस्तु निर्यात गर्न इजाजतपत्र आवश्यक पर्ने बताएको थियो, चाहे तत्काल प्राप्तकर्ता अर्कै देशमा भए पनि।
हार्डवेयरको वास्तविकता र प्रतिस्पर्धा
लियाङले डिपसीकसँग करिब २०,००० एनभिडिया एच-शृङ्खला प्रोसेसर बराबरको कम्प्युटिङ शक्ति रहेको बताए। तर उनले धेरै उपकरणहरू भर्खरै आइपुगेको वा जडान हुन बाँकी रहेको जनाए। उनका अनुसार, डिपसीकले ५० अर्ब युआन (७ अर्ब डलर) खर्च गरे पनि, सबैभन्दा ठूलो अमेरिकी प्रणालीको स्तरको मोडेल तालिम दिन सक्दैन। त्यस्तो तालिमका लागि करिब ५०,००० एनभिडिया जीबी३०० प्रोसेसर वा २००,००० ह्वावे एसेन्ड ९५० प्रोसेसर आवश्यक पर्ने उनले अनुमान गरे। लियाङले चिनियाँ विकासकर्ताहरू आफ्ना अमेरिकी प्रतिस्पर्धीभन्दा एकदेखि दुई वर्ष पछाडि रहेको र करिब २०औं भाग कम्प्युटिङ स्रोतले काम गरिरहेको बताए। इन्जिनियरिङ दक्षताका कारण चिनियाँ कम्पनीहरूले छानिएका कार्यमा अमेरिकी प्रतिस्पर्धीहरूलाई पछाडि पार्न सक्ने तर हार्डवेयरको अन्तर कायम रहँदा व्यापक श्रेष्ठता हासिल गर्न नसक्ने उनले बताए।
हार्डवेयर मात्र डिपसीकको सीमा होइन। लियाङले कम्पनीका करिब आधा कोर अनुसन्धानकर्ता डेटा एनोटेसनमा कार्यरत रहेको जनाए, जुन प्रारम्भिक तालिमपछि एआई मोडेललाई परिष्कृत गर्न प्रयोग गरिने सामग्रीको समीक्षा र सुधार हो। उनले अमेरिकी विकासकर्ता ओपनएआई र एन्थ्रोपिकले उच्च गुणस्तरको पोस्ट-ट्रेनिङ डेटामा सञ्चित लाभ लिएको बताए, जुन अतिरिक्त कोषले तुरुन्त मेटाउन सक्दैन।
ह्वावे चिप र विकल्प
ह्वावे चीनको एनभिडिया र अन्य अमेरिकी सेमिकन्डक्टर कम्पनीहरूमाथिको निर्भरता घटाउने बेइजिङको प्रयासको केन्द्र बनेको छ। लियाङले ह्वावेले डिपसीकलाई करिब १६,००० एसेन्ड ९५० प्रोसेसर छुट्याएको बताए, जबकि ठूला चिनियाँ इन्टरनेट कम्पनीहरूले सयौं हजारको कोटा पाइरहेका छन्। उनको अनुमानमा, यो कोटा करिब ४,००० एनभिडिया बी-शृङ्खला प्रोसेसर बराबरको कम्प्युटिङ शक्ति प्रदान गर्दछ, जुन डिपसीकको वर्तमान मोडेल पुस्ताका लागि पर्याप्त तर अर्को पुस्ताका लागि नपुग्ने उनले बताए।
लियाङले एक एनभिडिया प्रोसेसरको कम्प्युटिङ क्षमता बराबर ह्वावेका चार प्रोसेसर चाहिने र एनभिडिया हार्डवेयर करिब पाँच वर्ष आर्थिक रूपमा उपयोगी रहने तर ह्वावे प्रोसेसरको अधिकतम तीन वर्ष मात्र रहने अनुमान गरे। बिजुली खपतका कारण ह्वावे प्रणाली पुरानो हुँदै जाँदा सञ्चालन खर्च बढ्ने उनले बताए। उत्पादन क्षमताको समस्या पनि छ: लियाङका अनुसार ह्वावेले डिपसीक र चीनका ठूला इन्टरनेट कम्पनीहरूको माग पूरा गर्न पर्याप्त प्रोसेसर उपलब्ध गराउन सक्दैन। डिपसीकले ह्वावे प्रोसेसर खरिद गरेको आंशिक कारण ह्वावेको चिप र सफ्टवेयर इकोसिस्टम सुधार गर्न मद्दत गर्नु रहेको लियाङले बताए। कम्पनीले नै एनभिडिया, ह्वावे र अन्य प्रोसेसरबीच मोडेल सार्न सहज बनाउने सफ्टवेयर विकास गरिरहेको छ।
लियाङले कम मूल्यलाई हार्डवेयरको कमीको बाबजुद प्रतिस्पर्धाको एउटा माध्यमको रूपमा उल्लेख गरे। डिपसीकले अमेरिकी प्रतिस्पर्धीभन्दा कम मार्जिन स्वीकार गर्न सक्ने उनले बताए। बैठक खुल्नुअघि, सञ्चालकले लियाङले संवेदनशील जानकारी खुलासा गरेको भन्दै सहभागीहरूलाई प्रोसेसरको मात्राजस्ता तथ्याङ्क तथा रेकर्डिङ र स्क्रिनसट बैठक बाहिर फैलाउन नहुने निर्देशन दिएका थिए।