क्लब नेतृत्वलाई सुदृढ बनाउने उद्देश्यले गरिएको टोस्टमास्टर्स लिडरशिप इन्स्टिच्युट (टीएलआई) कार्यक्रम स्वयम्भूस्थित संस्कृत इन्टरनेसनल स्कुलमा शनिबार सम्पन्न भएको छ। डिष्ट्रिक्ट ४१ अन्तर्गतका डिभिजन ए र डिभिजन सीले आयोजना गरेको उक्त कार्यक्रममा देशभरका ६५ भन्दा बढी क्लबका करिब दुई सय नवनिर्वाचित पदाधिकारी, नेता र प्रशिक्षकहरूको सहभागिता रहेको थियो।
बिहान ८:३० बजेदेखि दिउँसो १:३० बजेसम्म सञ्चालित तालिममा सहभागीहरूले पाँच घण्टासम्म विभिन्न सत्रमार्फत नेतृत्व विकाससम्बन्धी सीप हासिल गरे। कार्यक्रमको थिम क्लब अधिकारीहरूको क्षमता अभिवृद्धि गर्दै क्लबलाई थप सक्रिय र आकर्षक बनाउनु रहेको थियो। नेतृत्व निरन्तर सिक्ने, अनुकूलन गर्ने र अरूसँग मिलेर अघि बढ्ने प्रक्रिया हो भन्ने मान्यतालाई आयोजकले आत्मसात् गरेको देखिन्छ।
मुख्य सम्बोधनमा बन्दना राणा
कार्यक्रमको सुरुवातमा महिला अधिकार र लैङ्गिक समानताकी अभियन्ता बन्दना राणाले मुख्य सम्बोधन गरेकी थिइन्। विगत तीन दशकदेखि स्थानीय, राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय तहमा काम गरेकी राणा सन् २०१७ देखि संयुक्त राष्ट्रसंघको सीईडीएडब्ल्यू समितिकी सदस्य छिन्। उनी नेपालको राष्ट्रिय महिला आयोगकी पूर्व अध्यक्ष पनि हुन्। सन् २०१६ मा संयुक्त राष्ट्रसंघको महिला आयोगसम्बन्धी एनजीओ समितिले प्रदान गरेको 'वुमन अफ डिस्टिंक्सन' अवार्डबाट सम्मानित राणाको सम्बोधनले दिनभरको कार्यक्रमलाई नेतृत्व केन्द्रित बनाएको थियो।
विभिन्न सत्रमा सिकाइ
मुख्य सम्बोधनपछि सहभागीहरूले टोस्टमास्टर्स नेतृत्वका विभिन्न पक्षमा आधारित तालिम सत्रमा भाग लिए। पहिलो सत्रमा डिस्टिंग्विश्ड क्लब प्रोग्रामबारे जानकारी गराइएको थियो। यसले क्लबहरूलाई लक्ष्य निर्धारण गर्न र समग्र प्रदर्शन सुधार गर्न सहयोग पुर्याउने बताइएको थियो।
दोस्रो सत्र 'नेभिगेटिङ डिफरेन्ट पाथवेज' अन्तर्गत टोस्टमास्टर्समा उपलब्ध विभिन्न सिकाइ पद्धतिको परिचय गराइयो। संरचित परियोजना र व्यावहारिक अनुभवमार्फत सञ्चार तथा नेतृत्व सीप विकास गर्न यी पद्धतिले सहयोग पुर्याउने जानकारी दिइयो।
त्यस्तै 'ड्यासबोर्ड एन्ड क्लब सेन्ट्रल' सत्रमा क्लब अधिकारीहरूले क्लबको सूचना तथा गतिविधि व्यवस्थापन गर्ने डिजिटल उपकरणहरूबारे सिके। 'अवार्ड' सत्रमा क्लब र व्यक्तिगत सदस्यलाई प्रदान गरिने विभिन्न अवार्ड, तिनीहरूको मापदण्ड र उपलब्धिबारे छलफल भयो। यी अवार्डले सदस्य तथा क्लबलाई अर्थपूर्ण लक्ष्यतर्फ उन्मुख गराउन भूमिका खेल्ने सिकाइ गराइएको थियो।
क्लब अधिकारी तालिम र सहभागिता
कार्यक्रमको मुख्य आकर्षण क्लब अधिकारी तालिम रहेको थियो। सातवटा क्लब अधिकारीको भूमिकालाई छुट्टाछुट्टै सत्रमा विभाजन गरी प्रत्येक पदका लागि विशेष मार्गदर्शन दिइएको थियो। सहभागीहरूले आफ्नो भूमिकासँग सम्बन्धित जिम्मेवारी र चुनौतीबारे केन्द्रित छलफल गर्ने अवसर पाए।
तालिममा प्रवचन सुन्ने शैलीमात्र अपनाइएको थिएन। सहभागीहरूले सामूहिक गतिविधिमा भाग लिँदै अनुभव आदानप्रदान गरे र वास्तविक क्लब व्यवस्थापनमा आउन सक्ने व्यावहारिक परिस्थितिबारे छलफल गरे। अनुभवी प्रशिक्षक र क्लब नेताहरूबाट सिक्न पाउँदा सत्रहरू अझ प्रभावकारी बनेको सहभागीहरूले बताएका थिए।
पूरै कार्यक्रम व्यावसायिक तर मैत्रीपूर्ण वातावरणमा अघि बढेको थियो। शनिबारको बिदाको दिन पनि सहभागीहरू तालिमको औपचारिक आवश्यकता पूरा गर्न नभई क्लब र आफ्नै विकासका लागि समय लगानी गर्न आइपुगेका थिए। कार्यक्रममा क्लबका गतिविधि सुधार्ने, सदस्यलाई सहयोग गर्ने र राम्रो अनुभव सिर्जना गर्ने विषयमा छलफल भएको थियो।
टीएलआईले नेतृत्व विकास एक्लै सम्भव नहुने सन्देश दिएको छ। नेताले सिक्ने क्रममा मात्र आफूलाई अघि बढाउँछ भने त्यो सिकाइ अरूसँग बाँड्दा क्लब अघि बढ्छ। कार्यक्रमको सबैभन्दा सार्थक पाठ 'म' बाट 'हामी'तिरको परिवर्तन रहेको बताइएको छ। व्यक्तिले मात्र केही गर्ने होइन, मानिसहरूलाई जोड्ने, उनीहरूको क्षमता बुझ्ने र साझा उद्देश्यका लागि मिलेर काम गर्ने नै नेतृत्व हो। नेताहरू सँगै बढेमा क्लबहरूले पनि उनीहरूसँगै विकासको अवसर पाउने निष्कर्ष कार्यक्रमले दिएको थियो।
