काठमाडौँ, अगस्ट १६। विश्वविद्यालय अनुदान आयोग (यूजीसी) ले विदेशी शैक्षिक डिग्रीको समकक्षता निर्धारण गर्ने जिम्मेवारी आफ्नो हातमा लिएको छ। त्रिभुवन विश्वविद्यालय (त्रिवि) बाट उक्त जिम्मेवारी सरेपछि आयोगले पहिलो चरणमा ३० प्रकरण फछ्र्योट गरेको हो।
कार्यभार सम्हालेको तीन दिनपछि प्रक्रिया सुरु
यूजीसी अध्यक्ष प्रा.डा. खड्गबहादुर केसीका अनुसार समकक्षता निर्धारण प्रक्रिया अगस्ट १० देखि सुरु भएको हो। उनले कार्यभार सम्हालेको तीन दिनपछि मात्र आयोगले यो काम अघि बढाएको हो। यसका लागि आयोगले जुलाई १७ मै अनलाइन आवेदन खोलिसकेको थियो।
यसअघि विदेशी डिग्रीको समकक्षता निर्धारण त्रिवि रेक्टर कार्यालयअन्तर्गतको पाठ्यक्रम विकास केन्द्रले गर्दै आएको थियो। अब भने यो जिम्मेवारी पूर्ण रूपमा यूजीसीमा सरेको छ।
नयाँ कार्यविधि अझै अन्तिम भएको छैन
आयोगले समकक्षता निर्धारणको नयाँ कार्यविधि भने अझै अन्तिम रूप दिन बाँकी छ। आयोगभित्र विज्ञ जनशक्ति अभाव भएकाले हाल त्रिविका कर्मचारीलाई डेपुटेसनमा ल्याएर काम अघि बढाइएको अध्यक्ष केसीले बताए।
प्रस्तावित कार्यविधिअनुसार यूजीसी सचिवको नेतृत्वमा समकक्षता निर्धारण समिति गठन गरिने व्यवस्था छ। रिक्त रहेका आयोग सदस्य पदहरूमा नियुक्ति सम्पन्न भएपछि मात्र यो कार्यविधिले अन्तिम रूप पाउनेछ।
कानुनी आधार
विदेशी विश्वविद्यालय तथा समान प्रकृतिका शैक्षिक संस्थाहरूबाट प्रदान भएका शैक्षिक योग्यताको समकक्षता निर्धारण गर्ने अधिकार यूजीसीलाई कतिपय नेपाल ऐन संशोधन गर्ने ऐन, २०८२ मार्फत प्राप्त भएको हो। विश्वविद्यालय अनुदान आयोग ऐन, २०५० मा भएको संशोधनले यो अधिकार आयोगमा हस्तान्तरण गरेको हो।
यो सरुवासँगै विदेशी शैक्षिक योग्यता मान्यताको संस्थागत प्रणालीमा समेत परिवर्तन आएको छ। त्रिविले निर्वाह गर्दै आएको यो जिम्मेवारी अब यूजीसीले सम्हाल्नेछ।
