एसियाड : कराते, बक्सिङ, उसु, तेक्वान्दो र कबड्डीमा नेपालको पदक आशा

जापानको नागोयामा शनिबार औपचारिक रूपमा सुरु भएको २०औँ एसियाली खेलकुदमा नेपालले कराते, बक्सिङ, उसु, तेक्वान्दो र कबड्डीबाट पदकको आशा राखेको छ । 'मिसन २०२६' अन्तर्गत तीन वर्षयता चलेको तयारीको वास्तविक नतिजा अब मैदानमा देखिन थालेको छ । पदकको सबैभन्दा ठूलो भार करातेकी एरिका गुरुङ र बक्सिङका चन्द्रबहादुर थापामाथि परेको छ ।

नेपालको पदक यात्रा सन् २००६ को दोहा एसियाडसँग जोडिन्छ । त्यसपटक तेक्वान्दोबाट तीन कांस्य पदक जितिएको थियो, जो दीपक विष्ट, आयषा शाक्य र मनिता शाहीले दिलाएका थिए । मार्सल आर्ट्समा नेपालको सम्भावना बलियो हुने भएकाले ती तीन पदकलाई त्यत्तिखेर स्वाभाविक मानिएको थियो ।

तर त्यसपछि नेपालको लय फिका बन्दै गयो । पछिल्ला तीन संस्करणमा नेपाल एक–एक पदकमा मात्र अड्कियो, त्यसमा पनि केही पदक भाग्यको सहारामा आए । सन् २०१० मा चीनको ग्वाङ्झाउमा बक्सिङका दीपक महर्जनले कांस्य जिते, २०१४ मा दक्षिण कोरियाको इन्चोनमा करातेकी विमला तामाङले कांस्य, भने २०१८ मा प्याराग्लाइडिङ टोलीले रजत जित्यो ।

कोभिडका कारण एक वर्ष पछि सरेको २०२२ को संस्करणमा भने नेपालले त्यो सुस्तता तोड्यो । एरिका गुरुङले रजत र महिला कबड्डी टोलीले कांस्य जितेपछि राम्रो तयारी नगरे आगामी दिन अझ कठिन हुने यथार्थ बोध भएको थियो । सोही बोधका आधारमा राष्ट्रिय खेलकुद परिषद् (राखेप) का तत्कालीन सदस्य सचिव टंकलाल घिसिङले 'मिसन २०२६' को घोषणा गरेका थिए ।

खेलाडीलाई निरन्तर प्रशिक्षण दिने, उनीहरूको स्याहारसुसार गर्ने र अर्को एसियाडमा एक स्वर्णसहित दोहोरो अंकमा पदक जित्ने महत्त्वाकांक्षी लक्ष्य त्यसमा समेटिएको थियो । सोही लक्ष्यअनुरूप सन् २०२३ यता विभिन्न खेलमा प्रशिक्षण भइरहेको छ, यद्यपि माघ–फागुनमा बजेट अभावले तयारी बिथोलिन पुगेको थियो ।

मैदानमा कसको भार ?

करातेका खेल आइतबारदेखि र बक्सिङका खेल सोमबारदेखि सुरु हुँदै छन् । सन् २०२३ को संस्करणमा रजत जितेकी एरिकाबाट यसपटक स्वर्ण पदकको अपेक्षा गरिएको छ । विश्व बक्सिङ च्याम्पियनसिपमा कांस्य जितेका चन्द्रबहादुर थापाबाट पनि ठूलो पदकको आस छ ।

नेपाली कराते टोलीलाई प्रशिक्षक कुशल श्रेष्ठले तयार पार्दै आएका छन् । वरीयता प्रतियोगिताहरूमा एरिकाको प्रदर्शन निकै सुखद रहेको छ र उनले विरलै पदक गुमाएकी छन् । प्रशिक्षक श्रेष्ठको भनाइमा नेपाली कराते टोली स्वर्णभन्दा माथिल्लो लक्ष्यमा खेलिरहेको छ । एरिकाले आइतबार जोर्डनकी नासेर याराससँग पहिलो भिडन्त गर्नेछिन् ।

'मिसन २०२६' अन्तर्गत खेलाडी र प्रशिक्षकको नेतृत्व गरिरहेका राष्ट्रिय टिम तयारीका उपनिर्देशक दीपक श्रेष्ठ तयारीको स्तरअनुसार नै नतिजा आउने अपेक्षा गर्छन् । एरिकाले गरिरहेको तयारीलाई हेर्दा एक स्वर्णसहित पदक जित्ने आशा राखिएको उनको भनाइ छ । दक्षिण एसियाली खेलकुदमा दुई स्वर्ण जितेका श्रेष्ठ नेपाली टोलीसँगै नागोयामा छन् ।

तर 'मिसन २०२६' लाई पर्याप्त समर्थन नभएको गुनासो पनि उनले गरे । सरकार र खेल संघहरूले यसलाई राखेपको मात्र उद्देश्य ठानेको, बजेट अभावले प्रशिक्षण बिथोलिएको र त्यतातिर कसैले ध्यान नदिएको उनको भनाइ छ । योजना बनाएर मात्र नपुग्ने, तर यति धेरै तयारी गरेर आइसकेपछि पदकको आशा भने राख्नैपर्ने उनले बताए ।

तेक्वान्दोमा सहभागिता घट्यो

पदकको आशा गरिएका अन्य खेलमा उसु र कबड्डी छन् भने महिला भलिबलको यात्रा औपचारिक उद्घाटनअघि नै सकिएको छ । नेपालले कुल ४३ खेलमध्ये २१ मा सहभागिता जनाइरहेको छ र खेलाडी संख्या १३५ छ । अधिकांश अन्य खेल भने सहभागिताका लागि मात्र हुन सक्ने देखिन्छ ।

प्रतिद्वन्द्वी टोलीहरू एसियाली खेलकुदमा अझ राम्रो तयारीसहित आउने हुँदा नेपाललाई पदक जित्न सजिलो छैन । बीस वर्षअघि दोहामा तीन कांस्य दिलाउने तेक्वान्दोमा अहिले नेपालका तीन खेलाडी मात्र छन् । पुरुष ८० केजीमा अभिषेक बराल छनोट भएर आएका छन् भने पुम्सेमा प्रतिस्पर्धा गर्ने युवराज राना र स्वस्तिका तामाङले वाइल्ड कार्डमार्फत प्रवेश पाएका हुन् ।

यसै एसियाडबाट छनोट प्रक्रिया सुरु गरिएको छ र तीन वर्षअघिको संस्करणको तुलनामा नेपालको खेलाडी संख्या करिब आधा घटेको छ । छनोट चरणमा देखिएका नतिजाले पनि नेपाली खेलाडीका लागि पदक सहज नरहेको संकेत गरिसकेको छ ।