अमेरिकी सिनेटले मंगलबार राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका उम्मेदवार जय क्लेटनलाई राष्ट्रिय गुप्तचर निर्देशक (डीएनआई) मा संकीर्ण मतले पुष्टि गरेको छ। ५१–४७ को मतले उनको नियुक्ति हुँदा डेमोक्र्याट सांसदहरूले उनको क्षमता र स्वतन्त्रतामा गम्भीर प्रश्न उठाएका थिए। क्लेटनले अब अमेरिकाका १८ गुप्तचर निकायको नेतृत्व गर्नेछन्, तर उनको पृष्ठभूमि गुप्तचर वा राष्ट्रिय सुरक्षाभन्दा वित्तीय नियमनमा केन्द्रित छ।
पूर्व प्रतिभूति तथा विनिमय आयोग (एसईसी) अध्यक्ष र म्यानहट्टनका संघीय अभियोजक रहेका क्लेटनले गत हप्ता कडा सुनुवाइको सामना गरेका थिए। सिनेट गुप्तचर समितिका उपाध्यक्ष डेमोक्र्याट मार्क वार्नरले उनलाई 'सक्षम सार्वजनिक सेवक' भने पनि पदका लागि 'व्यापक राष्ट्रिय सुरक्षा अनुभव' आवश्यक रहेको बताए। वार्नरले क्लेटनले राजनीतिक दबाबको सामना गर्न सक्ने क्षमतामा शंका रहेको उल्लेख गरे।
डेमोक्र्याट सांसद रोन वाइडेनले क्लेटनलाई 'सत्य बोल्न असमर्थ र ट्रम्पबाट स्वतन्त्र हुन नसक्ने' भन्दै आलोचना गरे। सुनुवाइका क्रममा क्लेटनले ट्रम्पले २०२० को चुनाव हारेको स्वीकार गर्न अस्वीकार गरेका थिए।
गुप्तचर निगरानीको कानुनी चुनौती
क्लेटनको अगाडि ठूलो नीतिगत चुनौती छ। सिनेटले गत महिना विदेशी सञ्चारको निगरानी अनुमति दिने विदेशी गुप्तचर निगरानी ऐन (एफआईएसए) को धारा ७०२ को नवीकरण अस्वीकार गरेको थियो। यो प्रावधान आतंकवाद, साइबर आक्रमण र विदेशी सरकारको गतिविधिबारे जानकारी संकलन गर्ने प्रमुख उपकरण हो। तर गोपनीयता उल्लंघनको चिन्ताले गर्दा यसलाई कडाइका साथ निगरानी गरिन्छ। डेमोक्र्याट सांसदहरूले कार्यवाहक डीएनआई बिल पल्टेलाई हटाउने माग गर्दै धारा ७०२ को पुनर्नवीकरण अवरुद्ध गरेका थिए। ह्वाइट हाउसले यसले राष्ट्रिय सुरक्षा जोखिममा पारेको चेतावनी दिएको छ।
अमेरिकी गुप्तचर निकायको अवस्था
क्लेटनले नेतृत्व सम्हाल्दा अमेरिकी गुप्तचर निकाय ठूलो कर्मचारी कटौती र बजेट घटाउने दबाबमा छ। पल्टेले पछिल्ला केही हप्तामा पाँचौं चरणको कटौती गर्दै कार्यबल लगभग एक तिहाइले घटाएको बताए। यसअघि तुल्सी ग्याबार्डले ४० प्रतिशत कार्यबल कटौती गरिसकेकी थिइन्। विज्ञहरूले यी कटौतीले गुप्तचर निकायको क्षमतालाई कमजोर पार्ने चेतावनी दिएका छन्।
यस्तो समयमा क्लेटनले रुस, चीन, उत्तर कोरिया र इरानसँग सम्बन्धित खतरा तथा साइबर आक्रमण र संरक्षित व्यक्तिहरूमाथिको धम्की ४० प्रतिशतले बढेको अवस्थामा काम गर्नुपर्नेछ। गत हप्ता अमेरिकी गुप्तचर समुदायले साइबर आक्रमणको बढ्दो जोखिमबारे चेतावनी दिएको थियो।