नेपाल आयल निगम (नोक) ले पेट्रोल, डिजेल र हवाई इन्धनको खुद्रा मूल्य बढाएको छ। भारतीय आयल निगम (आइओसी) ले जुलाई ३१ मा गरेको मूल्य समायोजनसँगै नोकले सोमबार मध्यराति १२:०१ बजेदेखि नयाँ मूल्य लागू गरेको हो। निगमले आयात लागतमा आएको वृद्धिको ठूलो हिस्सा आफैंले व्यहोरेर उपभोक्तामाथि आंशिक भार मात्र सारेको दाबी गरेको छ।
नयाँ मूल्यअनुसार पेट्रोल प्रतिलिटर ३ रुपैयाँले, डिजेल र मट्टितेल प्रतिलिटर ५ रुपैयाँले र स्वदेशी हवाई इन्धन प्रतिलिटर २० रुपैयाँले महँगो भएको छ। काठमाडौंबाट उड्ने अन्तर्राष्ट्रिय उडानमा प्रयोग हुने इन्धनको मूल्य प्रतिकिलोलिटर अमेरिकी डलर १३१ ले बढाइएको छ। पोखरा र भैरहवाको हवाई इन्धन भने ब्रेकइभन (लागत बराबर) मूल्यमै कायम राखिएको छ। खाना पकाउने ग्यास (एलपिजी) को मूल्य भने यथावत छ।
तीन वर्गमा नयाँ मूल्य
संशोधित मूल्य सूचीअनुसार पहिलो मूल्य वर्गमा पेट्रोल प्रतिलिटर १९७ रुपैयाँ ५० पैसा पुगेको छ। दोस्रो वर्गमा १९९ रुपैयाँ र तेस्रो वर्गमा २०० रुपैयाँ तोकिएको छ। काठमाडौं उपत्यका तथा अन्य तेस्रो वर्गका क्षेत्रहरूमा पेट्रोल प्रतिलिटर २०० रुपैयाँमा बिक्री हुनेछ।
यस्तै, डिजेल र मट्टितेलको मूल्य पहिलो वर्गमा प्रतिलिटर १९१ रुपैयाँ ५० पैसा, दोस्रो वर्गमा १९४ रुपैयाँ र तेस्रो वर्गमा १९५ रुपैयाँ कायम गरिएको छ।
आयात लागत वृद्धि र नोक्सानीको प्रक्षेपण
नोकले आइओसीबाट आयात हुने इन्धनको लागतमा पेट्रोल प्रतिलिटर २० रुपैयाँ १९ पैसा, डिजेल प्रतिलिटर ३९ रुपैयाँ ६७ पैसा र हवाई इन्धन प्रतिलिटर १९ रुपैयाँ ६ पैसाले वृद्धि भएको जनाएको छ। तैपनि निगमले खुद्रा मूल्यमा आंशिक समायोजन मात्र गरेको बताएको छ।
निगमले पछिल्लो मूल्य संशोधनपछि पनि अन्तर्राष्ट्रिय पेट्रोलियम बजारको अस्थिरताका कारण मासिक करिब १ अर्ब ७४ करोड रुपैयाँ नोक्सानी हुने प्रक्षेपण गरेको छ। विश्वव्यापी इन्धन मूल्यमा निरन्तर वृद्धि भइरहेकाले वित्तीय दबाब बढेको भन्दै निगमले उपभोक्तालाई पेट्रोलियम पदार्थ संयमित रूपमा प्रयोग गर्न आग्रह गरेको छ।
क्षेत्रगत वर्गीकरण
नोकले भौगोलिक क्षेत्रअनुसार मूल्य निर्धारण गर्ने गरेको छ। पहिलो वर्गमा विराटनगर, जनकपुर, अमलेखगन्ज, भलवारी, नेपालगन्ज, धनगढी र वीरगन्ज पर्छन्। दोस्रो वर्गमा सुर्खेत र दाङ समेटिएका छन् भने तेस्रो वर्गमा काठमाडौं, पोखरा र दिपायल छन्।
निगमले उपभोक्ताको सहयोगका लागि अपिल गर्दै इन्धनको उचित उपयोग गर्न आम जनतासमक्ष अनुरोध गरेको छ।