रामेछाप, अगस्ट ३ । रामेछापका ग्रामीण गाउँहरू बिस्तारै रित्तिँदै गएका छन् । रोजगारी, गुणस्तरीय शिक्षा र स्वास्थ्योपचारको खोजीमा बसाइँसराइ तीव्र हुँदा एक समय चहलपहल भरिभराउ रहेका गाउँहरू सुनसान बन्दै गएका हुन् ।
स्थानीयवासीका अनुसार पहिले घना बस्ती रहेका धेरै गाउँ अहिले चाडबाड तथा विशेष अवसरमा मात्रै चहलपहल देखिन्छन् । अधिकांश परिवार राम्रो अवसर र आधारभूत सेवाका लागि जिल्ला सदरमुकाम वा ठूला सहरतिर सरेका छन् ।
बसाइँसराइका मुख्य कारण
स्थानीयवासीले सीमित रोजगारीका अवसर, कृषिबाट हुने न्यून आम्दानी र आधारभूत सार्वजनिक सेवाको अपर्याप्त पहुँच बसाइँसराइको मुख्य कारण भएको बताएका छन् । यिनै कारणले युवा पुस्तालाई पुख्र्यौली गाउँमै रहन कठिन बनाएको उनीहरूको भनाइ छ ।
मन्थली नगरपालिका-८ को चिसापानीकी स्थानीयवासी केशरी श्रेष्ठले सुरुमा खानेपानीको अभावका कारण बसाइँसराइ सुरु भएको बताइन् । पछिल्लो समय भने गुणस्तरीय विद्यालय, भरपर्दो स्वास्थ्य सेवा र स्थानीय रोजगारीको अभावले परिवारहरू गाउँ छाड्न बाध्य भइरहेको उनको भनाइ छ ।
अर्का स्थानीयवासी राजकुमार श्रेष्ठका अनुसार परम्परागत खेतीपाती अब दिगो रहन सकेको छैन । पाखो बारीमा उत्पादन न्यून हुने, खेतीको लागत उत्पादनभन्दा बढी पर्ने तथा बाली बाँदर र अन्य जंगली जनावरले क्षति पुर्याउने गरेपछि किसानहरू खेती गर्न निरुत्साहित हुँदै गएका छन् ।
ग्रामीण जीवनमा देखिएको असर
सीमित आर्थिक अवसर र कृषि, शिक्षा तथा स्वास्थ्य सेवामा देखिएका निरन्तर चुनौतीका कारण युवा पुस्ता गाउँभन्दा सहरी क्षेत्र रोज्न थालेका छन् ।
स्थानीयवासीले बसाइँसराइले ग्रामीण समुदायको जनसंख्या घटाउनुका साथै परम्परागत कृषि पद्धति, सामाजिक गतिविधि र गाउँको समग्र जीवन्ततालाई समेत कमजोर पारेको बताएका छन् ।
स्थानीयको माग
स्थानीयवासीले सम्बन्धित पालिका र सरकारी निकायलाई रोजगारीका अवसर सिर्जना गर्न, कृषिलाई आधुनिकीकरण गर्न तथा शिक्षा र स्वास्थ्य सेवाको पहुँच सुधार्न आग्रह गरेका छन् । ग्रामीण क्षेत्रको जीवनस्तरमा सुधार नभएसम्म बसाइँसराइ झनै तीव्र हुने उनीहरूको चेतावनी छ ।