कोशी प्रदेशमा लागुऔषध बजारको स्वरूप बदलिँदै गएको छ। प्रहरीले बरामद गर्ने ब्राउन सुगरको मात्रा तीन वर्षको अवधिमा तीन गुणाभन्दा बढीले बढेको छ भने इन्जेक्सन र ट्याब्लेटका लागुऔषधको बरामदी भने निरन्तर घटेको छ।
कोशी प्रदेश प्रहरी कार्यालयको तथ्यांकअनुसार तीन वर्षअघि प्रदेशभर करिब ३ केजी ब्राउन सुगर बरामद भएको थियो। आर्थिक वर्ष २०२४/२५ मा यो मात्रा करिब ५ केजी पुगेको थियो भने आर्थिक वर्ष २०२५/२६ मा बरामदी दोब्बर भई करिब १० केजी पुगेको छ। लागुऔषधको बढ्दो माग र आपूर्ति सञ्जाल विस्तार भइरहेको संकेतका रूपमा प्रहरीले यसलाई लिएको छ।
इन्जेक्सन र ट्याब्लेटको बरामदीमा गिरावट
इन्जेक्टेबल लागुऔषधको अवस्था भने फरक छ। तीन वर्षअघि प्रहरीले १० हजारभन्दा बढी एम्पुल बरामद गरेको थियो। त्यसपछिको वर्ष करिब ५ हजार एम्पुल बरामद भएको तथ्यांक छ। गत आर्थिक वर्षमा भने यो संख्या घटेर २ हजार ४९ मा झरेको छ।
ट्याब्लेट खालका लागुऔषधको बरामदीसमेत घट्दो क्रममा छ। तीन वर्षअघि ८ लाख ४३ हजार ट्याब्लेट बरामद भएका थिए। दुई वर्षअघि त्यो संख्या ७ लाख ५० हजार थियो भने गत आर्थिक वर्षमा ७ लाख ४४ हजार मात्रै बरामद भएको प्रहरी तथ्यांकले देखाउँछ।
तर, एम्पुल र ट्याब्लेटको बरामदी घट्नुले लागुऔषधको समस्या कम भएको नमानिने प्रहरी नायब महानिरीक्षक (डीआईजी) शेखर खनालले बताए। उनले भने,
प्रयोगकर्ताको रोजाइ र लागुऔषध कारोबारको प्रकृति बदलिँदै गरेको देखिन्छ। इन्जेक्सन र ट्याब्लेटका तुलनामा ब्राउन सुगरको बरामदी बढ्नु भनेको यसको माग र आपूर्ति सञ्जाल विस्तार भइरहेको संकेत हो।
सीमा निगरानी र वडास्तरीय अभियानको तयारी
प्रहरीले आगामी दिनमा झापा, मोरङ र सुनसरीमा विशेष अभियान केन्द्रित गर्ने भएको छ। साथै स्थानीय तहसँगको समन्वयमा लागुऔषध नियन्त्रणका गतिविधि वडा तहसम्म विस्तार गर्ने योजना बनाइएको छ।
भारतसँगको ४२७.९ किलोमिटर खुला सीमा लागुऔषध नियन्त्रणका लागि अहिले पनि ठूलो चुनौती रहेको खनालको भनाइ छ। तस्करी तथा अवैध ओसारपसार रोक्न सीमावर्ती क्षेत्रमा निगरानी अझ बलियो बनाइने उनले बताए।
व्यक्तिगत प्रयोगकर्तामाथि कारबाहीमा मात्र सीमित नरही लागुऔषधको स्रोत, आपूर्ति शृंखला र ठूला कारोबारीको अनुसन्धान गर्ने पनि प्रहरीको तयारी छ।
कोशी प्रदेश प्रहरीका प्रवक्ता एसएसपी योगेन्द्र सिंह थापाले सीमावर्ती क्षेत्रमा सूचना संकलन, अनुसन्धान र निगरानीलाई थप प्रभावकारी बनाइने बताए। सीसीटीभी क्यामेरा, प्रविधिमैत्री निगरानी र आधुनिक उपकरणको प्रयोग बढाउने उनको भनाइ छ।
युवाहरूमा ब्राउन सुगरको बढ्दो कारोबारले पार्न सक्ने असर सुरक्षा निकायका लागि चिन्ताको विषय बनेको छ। यसको आपूर्ति सञ्जाल पहिचान गरी ध्वस्त पार्नु मुख्य प्राथमिकता हुने प्रहरीले जनाएको छ।
