अनलाइन स्पोर्ट्स बेटिङ तथा क्रिप्टोकरेन्सी कारोबारसँग जोडिएका एक नेपाली नागरिकलाई झुटा भारतीय राहदानी प्रयोग गरी विदेश जान खोज्ने क्रममा भारतको लखनउमा पक्राउ गरिएको छ। कैलालीको लम्कीचुहा नगरपालिका वडा नं १० निवासी दिनेश खड्कालाई चौधरी चरण सिंह अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा भारतीय अध्यागमन अधिकारीहरूले नियन्त्रणमा लिएका हुन्।
भारतीय सञ्चारमाध्यम टाइम्स अफ इन्डियाका अनुसार खड्का संयुक्त अरब इमिरेट्सको शारजाहतर्फ जाने एयर इन्डिया एक्सप्रेसको उडान आईएक्स–२२६ मा चढ्न लाग्दा रोकिएका थिए। उनले उत्तर प्रदेशको लखीमपुर खेरीका नरेश कुमारका छोरा दिलीप कुमार भन्ने नक्कली परिचय बनाएर लिएको भारतीय राहदानी देखाएका थिए।
नियमित जाँचका क्रममा उनको राष्ट्रियता शंकास्पद लागेपछि अधिकारीहरूले यात्रा कागजातको विस्तृत परीक्षण गरेका थिए। सोधपुछमा उनको वास्तविक परिचय खुलेको थियो। अधिकारीहरूले उनीसँग सन् १९९४ मा जन्मेका दिनेश खड्का भएको पुष्टि गर्ने कागजात फेला पारेका छन्, जसमा नेपाली नागरिकताको प्रमाणपत्र, स्थायी लेखा नम्बर (प्यान) कार्डको प्रतिलिपि र अन्य यात्रा अभिलेख समावेश छन्।
खड्काको नाम सन् २०२२ को जनवरीमा राजस्व अनुसन्धान विभागले गरेको ठूलो अनुसन्धानमा पहिलो पटक सार्वजनिक भएको थियो। अवैध विदेशी मुद्रा कारोबार र क्रिप्टोकरेन्सी व्यापारसम्बन्धी उक्त अनुसन्धानले उनलाई परिवारका तीन सदस्यसँगै समातेको थियो। तीमध्ये राजनीतिक रूपमा आबद्ध रहेका उनका बुबा नरबहादुर खड्का पनि एक थिए। करिब ३७ करोड ६४ लाख रुपैयाँ बराबरको कारोबारमा संलग्न रहेको आरोप ती व्यक्तिहरूमाथि लागेको थियो।
भारतमा लागेका आरोप
लखनउमा पक्राउ परेपछि भारतीय प्रहरीले खड्काविरुद्ध सरकारी परिचयपत्र जालसाजी गरेको, जाली कागजात राखेको र तिनलाई असली सरह प्रयोग गरेको आरोप लगाएको छ। यसका लागि भारतीय न्याय संहिता (बीएनएस) २०२३ को दफा ३३७, ३३९ र ३४० (२) अन्तर्गत मुद्दा दर्ता गरिएको छ।
राहदानी ऐन १९६७ को दफा १२ (१) (बी) अन्तर्गत झुटा विवरण दिएर वा महत्त्वपूर्ण तथ्य लुकाएर राहदानी लिएको आरोप पनि उनमाथि लागेको छ। त्यस्तै अध्यागमन तथा विदेशी ऐन २०२५ को दफा २२ अन्तर्गत पनि उनीविरुद्ध मुद्दा चलाइएको छ। भारतमा खड्काविरुद्ध विचाराधीन मुद्दाका बारेमा जानकारी लिन खोज्दा नयाँ दिल्लीस्थित नेपाली दूतावासले प्रकाशनसम्म कुनै जवाफ दिएको थिएन।
यसअघि काठमाडौंमा पक्राउ
यो खड्काको पहिलो पक्राउ भने होइन। सन् २०२३ जुन १३ मा उनलाई काठमाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयले पक्राउ गरेको थियो र सोही वर्ष जुलाई ५ मा कार्यालयले सो विषयमा विज्ञप्ति नै जारी गरेको थियो। त्यतिबेला प्रहरीले उनलाई १XBET एपमार्फत हुने अवैध अनलाइन स्पोर्ट्स बेटिङ तथा क्रिप्टो कारोबारमा रकम संकलन र कारोबार मिलाउने सक्रिय एजेन्टका रूपमा चिनेको थियो। पछि उनलाई थप अनुसन्धानका लागि जिल्ला प्रहरी परिसर, काठमाडौं पठाइएको थियो।
प्रहरीको अनुसन्धानमा खड्काले अन्य व्यक्तिको जानकारी वा सहमति नलिई प्राप्त गरेका नागरिकता कागजात प्रयोग गरी ४२ वटा बैंक खाता खोलेको खुलेको थियो। ती खातामा अनधिकृत विद्युतीय कारोबारमार्फत ३१ करोड ३२ लाख ६० हजार रुपैयाँ जम्मा गरिएको र त्यसमध्ये ३१ करोड ५ लाख ९० हजार रुपैयाँ बाह्य खाताहरूमा पठाइएको भेटिएको थियो।
आर्थिक ठगीको आरोप लगाउँदै दुई पीडितले खड्काविरुद्ध औपचारिक उजुरी दिएका थिए। बैंकिङ अपराध र सजाय ऐन २००७ को दफा ३ (क), ३ (ख), ५ (क), ५ (ग) र ६ अन्तर्गत उनीविरुद्ध मुद्दा अघि बढाइएको थियो। सोसम्बन्धी मिसिल र समर्थक कागजात कानुनी कारबाहीका लागि सन् २०२३ जुलाई ४ मा जिल्ला प्रहरी परिसर, टेकु पठाइएको थियो।
