देशका दुर्गम गाउँबस्ती, हिमाली पदमार्ग र तराईका फाँटैफाँट पैदल घुम्दै त्यहाँको भूगोल, संस्कृति र मौलिक लोककला सामाजिक सञ्जालमार्फत बाहिर ल्याउने महिलाहरूको पहिचान बनेको छ– ‘लेडी ट्राभलर’। पोखराकी दिव्या ढकाल, ‘मुना चिया’ भनेर चिनिने मुना र आफूलाई सोलो ट्राभलर भन्न रुचाउने मनिषा थापा यही समूहका परिचित नाम हुन्, जो घुम्दै खिचेका दृश्य र भेटिएका मानिसका कथा भिडिओ तथा रिल्समार्फत अरूसामु पुर्याइरहेका छन् ।
दिव्या ढकाल : बार्दलीको हिमालबाट दुर्गम बस्तीसम्म
पोखराको घरको बार्दलीबाट धौलागिरी, मनास्लु र अन्नपूर्णका चुचुरा देखेरै हुर्केकी दिव्या सानैदेखि ती हिमालमा मानिस आरोहण गर्ने कुरा सुनेर आफैं पनि एक दिन हिमालको फेदसम्म पुग्ने रहर राख्थिन् । उनको जन्म स्याङ्जामा भयो, मामाघर पर्वतको कुश्मा थियो, पछि परिवार स्याङ्जाबाट बसाइँ सरेर पोखरा पुग्यो । वन र खोलानालाले भरिएको वातावरणमा बितेको बाल्यकालले आफूभित्र घुमन्ते स्वभाव हालेको उनको बुझाइ छ ।
सन् २०१५ मा पहिलोपटक घान्द्रुक पुग्दा उनी २२ वर्षकी थिइन् । टाढाबाट मात्र देखेको हिमाल नजिकबाट देख्दा बिहानीको अन्नपूर्णको दृश्यले उनलाई मन्त्रमुग्ध बनायो । त्यहाँको गुरुङ समुदायको भाषा, भेषभूषा र रहनसहनले पनि आकर्षित गरेपछि आफूले सहरभन्दा परको अर्को संसार र नेपालभित्रै लुकेको अर्को नेपाल देखेको उनी बताउँछिन् । त्यसपछि नयाँ ठाउँ खोज्दै हिँड्ने क्रम सुरु भयो ।
अहिले ३० वर्षकी दिव्या दार्चुलादेखि इलामसम्म, मनाङ–मुस्ताङदेखि बाँके–बर्दियासम्म पुगिसकेकी छन् । पदयात्रामा पुगेका ठाउँका दृश्य उनी क्यामेरामा कैद गर्छिन् र आफैं क्यामेराअघि उभिन्छिन्– कहिले पहाडको काखमा, कहिले हिमालको पृष्ठभूमिमा, कहिले बुकी फूल र हरियाली फाँटका बीचमा, कतै हातमा तातो चिया लिएर । इन्स्टाग्राममा ६२ हजार फलोअर्स रहेकी उनलाई कतिपयले कन्टेन्ट क्रियटरका रूपमा पनि चिन्छन् ।
उनका अनुसार अग्ला पहाड र हिमशृंखलाको काखमा लुकेका गाउँबस्ती, पाखापखेरी, तालतलैया र गोरेटा अझै गुमनाम छन् । ती ठाउँमा पुगेर सबैलाई देखाउनु नै आफ्नो ध्येय भएको उनी बताउँछिन् । यात्रालाई उनी केवल हिँडाइमा सीमित नराखी नयाँ ठाउँको खोजीका रूपमा लिन्छिन् ।
‘मुना चिया’ : एउटा भाइरल रिल्सले फेरिदिएको बाटो
पोखरामा हुर्केकी मुना साइकल लिएर बजार पुगेर चिया पिउन बानी थिइन्, त्यही रहरले उनको नामै ‘मुना चिया’ भनिन थालियो । उनी आफूलाई चिया बनाउने होइन, चियाकी पारखी भन्न रुचाउँछिन्, तर अहिले भने ‘लेडी ट्राभलर’ का रूपमा चिनिन चाहन्छिन् ।
सरकारी जागिरे बुबाको सरुवाका कारण देशका विभिन्न ठाउँ पुग्ने क्रममा खिचेका तस्वीर र भिडिओ उनी इन्स्टाग्राममा राख्थिन्, जुन सुरुमा सामान्य रहरमात्र थियो । झन्डै चार वर्षअघि जुम्ला पुग्दा खिचेको एक रिल्स रातारात भाइरल भयो र फलोअर्स ह्वात्तै बढे । त्यसपछि ‘यस्ता ठाउँ अरू कति छन् कति, ती पनि देखाउनुपर्छ’ भन्ने सोचका साथ उनको यात्रा सुरु भयो, जुन पाँच वर्षदेखि निरन्तर छ ।
हिउँद होस् वा बर्खा, गर्मी होस् वा जाडो, उनी निस्किहाल्छिन्– कहिले गाडीमा, कहिले एक्लै स्कुटर कुदाउँदै, कहिले एक्लै पदयात्रामा र कहिले समूहमा ।
मनिषा थापा : एक्लै हिँड्ने बानी र पेन्टिङमा उतारिएका पहाड
दिव्या र मुनाजस्तै मनिषा थापा पनि यात्री हुन्, तर उनी आफूलाई ‘सोलो ट्राभलर’ भन्न मन पराउँछिन् अर्थात् उनी एक्लै यात्रामा निस्कन्छिन् । गाउँबस्ती, डाँडापाखा, हिमाल वा खोलानाला– जहाँ पुग्दा पनि उनी एक्लै हुन्छिन् । एभरेस्ट बेस क्याम्प, मार्दी, लाङटाङ र मनाङजस्ता ठाउँमा पनि उनले एक्लै पदयात्रा गरिसकेकी छन् ।
बाल्यकालमा चित्र कोर्ने शोख राख्ने मनिषालाई आफूमा घुम्ने रहर यति प्रबल छ भन्ने थाहा थिएन, तर उनका चित्रमा भने हिमाल, पहाड र पाखापखेरा नै अटाउँथे । काठमाडौंको सुन्दरजलमा हाइकिङ गएपछि मात्र आफू ‘ट्राभल इन्थुजियास्ट’ रहेको उनले महसुस गरिन् र त्यसपछि यात्रा तथा सामग्री निर्माण सुरु गरिन् ।
उनी घुमेका ठाउँको दृश्य क्यामेरामा मात्र सीमित गर्दिनन्, पेन्टिङ टुल सधैं साथमा राख्छिन् र आँखैअघि देखेको दृश्यलाई क्यानभासमा उतार्छिन् । घुम्ने क्रम बढ्दै गए पनि प्रकृतिमा क्षति नपुर्याउन र फोहोर नगर्न उनी अरूलाई पनि रिल्समार्फत सचेत गराइरहन्छिन् । घुम्ने संस्कृति बढ्नु राम्रो भए पनि यात्राकै क्रममा प्रकृतिलाई हानि पुर्याइएको छ कि छैन भनेर सोच्न जरुरी रहेको उनको भनाइ छ ।
