गत आर्थिक वर्ष ०८२/८३ मा चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज घुम्न आउने पर्यटकको सङ्ख्या २ लाख ७२ हजार ९२३ पुगेको छ। यो अघिल्लो आर्थिक वर्ष ०८१/८२ को तुलनामा ४१ हजार ५९४ ले बढी हो। अघिल्लो वर्ष २ लाख ३१ हजार ३२९ पर्यटकले निकुञ्जको अवलोकन गरेका थिए।
निकुञ्जका सूचना अधिकारी तथा संरक्षण अधिकृत अविनाश थापा मगरका अनुसार सबैभन्दा धेरै स्वदेशी पर्यटक १ लाख ६१ हजार ३७५ जनाले निकुञ्ज घुमेका छन्। त्यसपछि विदेशी पर्यटक ८८ हजार ६६५ र सार्क मुलुकका २२ हजार ८८३ जनाले निकुञ्जको भ्रमण गरेका छन्। सार्क मुलुकमध्ये अधिकांश भारतीय पर्यटक रहेका छन्।
पर्यटकको मौसमी अवस्था
यसपटक कात्तिक महिनामा सबैभन्दा धेरै पर्यटक आएका थिए। त्यसपछि चैतमा पनि पर्यटकको सङ्ख्या उच्च रह्यो। गर्मी महिना वैशाख र जेठमा पनि पर्यटकको चहलपहल उल्लेखनीय देखिएको छ। स्वदेशी पर्यटक कात्तिकपछि वैशाखमा सबैभन्दा धेरै आएका छन् भने विदेशी पर्यटक फागुनमा धेरै आएका छन्। कात्तिक र फागुनबाहेक अन्य महिनामा विदेशी पर्यटकको सङ्ख्या १० हजारभन्दा कम रहेको छ।
सार्क मुलुकका पर्यटकमा भारतीयको बाहुल्यता रहेको छ। उनीहरू जेठ र असारमा धेरै आएका छन्। जेठमा ५ हजार ८६३ र असारमा ३ हजार २८ सार्क पर्यटकले निकुञ्ज घुमेका छन्। त्यसअघि पुसमा ३ हजार १२ जना आएका थिए। अन्य महिनामा सार्क पर्यटकको सङ्ख्या ३९३ देखि २ हजार ३४४ सम्म रहेको थियो।
आम्दानी र तथ्याङ्क
चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जको पर्यापर्यटनबाट गत आर्थिक वर्षमा २७ करोड ६३ लाख ३९ हजार ९५५ रुपैयाँ आम्दानी भएको छ। यो सहित निकुञ्जको कुल आम्दानी ३१ करोड १ लाख ६४ हजार ५५१ रुपैयाँ पुगेको छ। अघिल्लो आर्थिक वर्ष ०८१/८२ मा निकुञ्जले ३३ करोड ८६ लाख रुपैयाँभन्दा बढी राजस्व आम्दानी गरेको थियो। विदेशी पर्यटकको सङ्ख्या घट्दा राजस्वमा असर परेको देखिन्छ।
२०७२ सालको भूकम्पपछि निकुञ्ज घुम्ने विदेशी पर्यटकको सङ्ख्या घट्न थालेको हो र अझै पुरानो अवस्थामा फर्कन सकेको छैन। त्यसयता नेपाली पर्यटकको सङ्ख्या भने उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ। चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज वन्यजन्तु अवलोकनका लागि पहिलो गन्तव्य मानिन्छ, जहाँ पाटेबाघ, एकसिंगे गैंडा, घडियाल गोहीजस्ता दुर्लभ जीवजन्तु पाइन्छन्। पर्यटकहरू जिप सफारी र हात्ती सफारीमा रमाउँदै जङ्गलको आनन्द लिन्छन्।
