नवगठित संसद्को काम सुरु भएको चार महिना नपुग्दै अनुगमनका क्रममा सांसदहरूको व्यवहारले संसदीय मर्यादामाथि गम्भीर प्रश्न खडा गरेको छ। सांसदहरूमा आफूलाई अत्यधिक शक्ति भएको भ्रम देखिएको र आफूले भनेजस्तो तत्कालै हुनुपर्ने स्वभाव प्रदर्शन भएको आलोचना भइरहेको छ।
विमानस्थलदेखि अख्तियारसम्मका घटना
गत सोमबार अर्थ समितिका सदस्यहरू दोलखाबाट निर्वाचित रास्वपा सांसद जगदीश खरेल र पर्वतबाट निर्वाचित सांसद सागर भुसाल त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल पुगेका थिए। त्यहाँ उनीहरूले विमानस्थलको टर्मिनल व्यवस्थापन कम्पनी एईएमएस सर्भिसेजकी प्रमुख कार्यकारी चारु श्रेष्ठसँग झोक्किएको र आफन्तलाई लिन आउनेहरूबाट शुल्क लिएको विषयमा थर्काएको घटना सार्वजनिक भएको छ।
यसअघि राज्यव्यवस्था तथा सुशासन समितिको सांसदहरूको समूह अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगको इटहरी कार्यालयमा पुगेर अनुसन्धानमा रहेका फाइलको विवरण हेर्न चाहेकोमा विवाद भएको थियो। त्यस्तै, मकवानपुर–१ बाट निर्वाचित सांसद प्रकाश गौतमले हेटौंडा अस्पतालमा पुगेर उपकरण सञ्चालनमा ल्याउन समयसीमा दिएको घटना पनि सार्वजनिक भएको छ।
प्रचार र धम्कीको प्रवृत्ति
अनुगमनमा गएका सांसदले 'मिडियामा छाप्ने' र 'प्रतिवेदनमा लेख्ने' चेतावनी दिने, भिडियो खिच्ने जस्ता व्यवहार देखाएका छन्। यस्तो प्रवृत्तिले सांसदहरू समस्या समाधानभन्दा पनि प्रचार र भाइरल हुन चाहने देखिन्छ। सांसद गौतमले हेटौंडा अस्पतालको एनआईसीयू वार्डमा पुगेर 'दुई हप्तामा सुचारु नगरे कदम चाल्नुपर्ने' चेतावनी दिएको विवरण छ।
विज्ञहरूका अनुसार सांसदहरूको यस्तो व्यवहार संसद्को गरिमा र विश्वसनीयताका लागि हानिकारक छ। उनीहरू समस्या पहिचान गरी सरकारलाई सिफारिस गर्ने, कानुनमा सुधार गर्ने जिम्मेवारीमा रहे पनि धम्की दिने र थर्काउने शैलीले वास्तविक समाधान हुन नसक्ने विश्लेषण गरिएको छ।
सुधारको आवश्यकता
यी घटनाले सांसदहरूलाई आफ्नो अधिकार, जिम्मेवारी र मर्यादाबारे प्रशिक्षण आवश्यक रहेको देखाएको छ। दलहरूले सांसदलाई विधायिकी भूमिका, कार्यकारीसँगको समन्वय र संवादको महत्त्वबारे स्पष्ट पार्नुपर्ने देखिन्छ। सभामुखले पनि मार्गदर्शन गर्नु आवश्यक रहेको बताइएको छ।